แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ ร่วมสร้างชุมชนให้น่าอยู่บ้านหัวหินปลอดขยะ

รหัสโครงการ 58-03838 รหัสสัญญา 58-00-1891 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

ชุมชนได้รับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับขยะในชุมชน ทำให้ทราบประเภทขยะ ที่มาและการคัดแยกขยะในชุมชนบ้านหัวหิน

เอกสารรายงาน/ภาพถ่าย

นำข้อมูลไปคืนให้กับชุมชนเพื่อดำเนินการจัดการขยะต่อไป

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

-

-

-

3. กระบวนการใหม่

การดำเนินงานพัฒนาชุมชนโดยเยาวชนเข้ามาเรียนรู้และมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน

รายงาน/ภาพถ่าย /รายชื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรม

สามารถต่อยอดสู่การดำเนินกิจกรรมพัฒนาด้านอื่นๆของชุมชนต่อไป

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

เป็นกระบวนการปรับเปลี่ยนวิธีการทำงานที่ดึงเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมกับผู้ใหญ่ในชุมชน

รายงาน/ภาพถ่าย /รายชื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรม

สามารถต่อยอดสู่การดำเนินกิจกรรมพัฒนาด้านอื่นๆของชุมชนต่อไป

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

มีเยาวชนคนรักษ์หัวหิน เป็นกลุ่มเยาวชนที่เข้ามาร่วมกิจกรรมพัฒนาชุมชนบ้านหัวหิน

รายงาน/ภาพถ่าย

-

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

-

-

-

7. อื่นๆ

-

-

-

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

ชุมชนได้มีการจัดการเกี่ยวกับขยะในบ้าน ครัวเรือน และร้านค้าทำให้ผู้เข้าร่วมโครงการได้หันมาจัดการขยะในบ้านเรือนตนเอง

ภาพถ่าย /รายงาน

สามารถต่อยอดสู่การดำเนินกิจกรรมพัฒนาด้านอื่นๆของชุมชนต่อไป

2. การบริโภค

-

-

-

3. การออกกำลังกาย

-

-

-

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

มีการจัดทำป้ายสัญญลักษณ์ปลอดบุหรี่เพื่อกระตุ้นเตือนไม่ให้สูบบุหรี่ในสถานที่กำหนด เช่น มัสยิด สถานที่ประชุมในหมู่บ้าน

ภาพถ่าย/รายงาน

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

-

-

-

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

เยาวชนมีพื้นที่สร้างสรรค์ในการทำงานร่วมกับชุมชนเป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ และป้องกันการมั่วสุมในทางไม่ดีของเยาวชน

รายงานกิจกรรม

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

-

-

-

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

คนในชุมชนเกิดการจัดการขยะ การคัดแยกและนำไปใช้ใหม ทำให้ชุมชนสะอาดขึ้น

ภาพถ่าย

-

9. อื่นๆ

-

-

-

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

คนในชุมชนเกิดการจัดการขยะ การคัดแยกและนำไปใช้ใหม ทำให้ชุมชนสะอาดขึ้น

ภาพถ่าย

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

เยาวชนมีพื้นที่สร้างสรรค์ในการทำงานร่วมกับชุมชนเป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ และป้องกันการมั่วสุมในทางไม่ดีของเยาวชน

ภาพถ่าย

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

มีการคัดแยกขยะ และนำไปขายเพิ่มมูลค่าให้กับครัวเรือน

รายงาน

-

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

-

-

-

5. อื่นๆ

-

-

-

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

เกิดกติกาการจัดตัั้งกลุ่มกองทุนขยะบ้านหัวหิน

รายงาน

-

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

มีมาตรการชุมชนในการคัดแยกขยะ และการเพ่ิมมูลค่าให้ขยะในชุมชนตลอดจนการจัดตั้งกองทุนขยะชุมชนบ้านหัวหิน

รายงาน

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

ชุมชนมีมติร่วมกันในการจัดการขยะในชุมชน เกิดข้อตกลงเกี่ยวกับการจัดการขยะและกองทุนขยะบ้านหัวหิน

รายงาน

-

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

-

-

-

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

มีการทำงานร่วมกันของเครือข่ายในและนอกชุมชน ได้แก่ ผู้นำชุมชน ผู้นำศาสนา อสม.กลุ่มแม่บ้านและเยาวชนตลอดจนร้านค้้าในชุมชน

รายงาน

-

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

ชุมชนมีเวทีการประชาคมและวิเคราะห์ปัญหาตลอดจนวางแผนการดำเนินงานแก้ปัญหาร่วมกันในการจัดการขยะ

ภาพกิจกรรม /รายงาน

-

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

มีการนำเยาวชนในชุมชนมาร่วมกันสำรวจและค้นหาข้อมูลขยะในชุมชน

ภาพถ่าย

-

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

มีการประชุมคณะทำงานร่วมกันและมีเวทีการพูดคุยติดตามการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

ภาพถ่าย/รายงาน

-

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

ชุมชนมีการพูดคุย และค้นหาแนวทางการจัดการขยะในชุมชน

ภาพถ่าย รายงาน

-

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

ชุมชนมีการนำข้อมูลมาใช้ในการวางแผนการดำเนินงานและปฏิบัติตามแผนที่วางไว้

ภาพถ่าย รายงาน

-

7. อื่นๆ

-

-

-

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

เยาวชนะและคณะทำงานมีความภาคภูมิใจในการร่วมกันทำงานโครงการ

ภาพถ่าย

-

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

ชุมชนมองเห็นปัญหาและแนวโน้มปัญหาในอนาคตร่วมกัน ถ้าไม่มีการจัดการปัญหาขยะในชุมชน

รายงาน

-

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

มีการใช้ชีวิตทีเรียบงาน ปฏิบัติตามศาสนกิจอย่างสมำ่เสมอ

ภาพถ่าย

-

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

มีภาพการทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุโดยมีคณะทำงานเป็นแกนนำในการดำเนินงาน

ภาพถ่าย

-

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

ชุมชนได้นำข้อมูลขยะมาร่วมกันวางแผนและหาแนวทางในการจัดการขยะในชุมชนโดยมีการศึกษาดูงานจากภายนอกและนำมาปรับใช้ในชุมชน

ภาพถ่าย/รายงาน

-

6. อื่นๆ

-

-

-

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ
  • บ้านหัวหิน เป็นชุมชนที่นับถือศาสนาอิสลาม ตั้งอยู่หมู่ที่ ม.8 บ้านหัวหิน ตำบลเกาะกลาง อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ เป็นหมู่บ้านที่เป็นทางผ่านและเป็นที่ตั้งของท่าเทียบเรือแพขนานยนต์ ประตูสู่เกาะลันตา สถานที่ท่องเที่ยวที่ขึ้นชื่อของจังหวัดกระบี่ ในแต่ละวันมีจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ ผู้ และประชาชนทั่วไป เฉลี่ยมากกว่า2,000 คนต่อวัน และเพิ่มมากขึ้นในช่วงเทศกาลที่มีวันหยุดติดต่อกันยาว ทำให้ต้องรอลงแพขนานยนต์เป็นเวลานานหลายชั่วโมงอันเป็นที่มาของขยะทั้งจากนักท่องเที่ยวที่จอดรถรอแพขนานยนต์ทำให้เกิดขยะจากการกินของแล้วทิ้งขยะบริเวณสองข้างทาง นอกจากนี้ยังมีขยะจากครัวเรือนและขยะจากธรรมชาติเช่นเศษใบไม้กิ่งไม้ เป็นต้นโดยเฉลี่ยสัปดาห์ละ7ตัน โดยมีรถมาเก็บขนขยะของ อบต.เกาะกลาง แต่ทำได้ล่าช้า เนื่องจากเป็นรถกะบะ มีเพียงคันเดียว จัดเก็บอาทิตย์ละวัน ทำให้มีขยะหลงเหลือในพื้นที่เป็นจำนวนมาก ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและภาพลักษณ์การเป็นเมืองสวยน้ำใส ท่าสวย วัตถุประสงค์การดำเนินงาน เพื่อบริหารจัดการขยะในชุมชนบ้านหัวหินโดยการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน โดยถือหลักศรัทธาตามหลักศาสนาศาสนาอิสลาม และหลักคิดในการทำงาน 3 ด้านคือ ต้องเริ่มต้นที่ครอบครัวมีการทำงานแบบกลุ่มและทำงานเชื่อมโยงภาคีเครือข่าย กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยเยาวชน ผู้นำชุมชน ผู้นำศาสนา อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) โดยเริ่มจากการพูดคุยชี้ให้ชุมชนเห็นความสำคัญของปัญหาขยะ โดยใช้เวทีพูดคุยกันในชุมชนอย่างต่อเนื่อง เช่นสภากาแฟ ประชุมคณะกรรมการมัสยิด จัดตั้งคณะทำงาน จัดประชุมแบ่งบทบาทหน้าที่และวางแผนตลอดจนติดตามการทำงานทุก2เดือน ชี้แจงประชาสัมพันธ์โครงการ ดำเนินการจัดเก็บข้อมูลที่มาของขยะ พูดคุยให้มีการ คัดแยกขยะภายในครัวเรือน แบ่งเป็นขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล ขยะพิษ และรวมกลุ่มกันเพื่อเพิ่มมูลค่าขยะ ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น ลดการซื้อปุ๋ยเคมีโดยการใช้ปุ๋ยอินทรีย์จากขยะครัวเรือนที่ใช้ประโยชน์ในภาคการเกษตรและมีขยะประเภทรีไซเคิลที่สามารถทำสิ่งประดิษฐ์ได้ และจำหน่ายได้อีกด้วย อีกทั้งยังได้สร้างศูนย์เรียนรู้ในชุมชน จัดตั้งธนาคารขยะบ้านหัวหิน และวางแผนในการจัดให้มีการประกวดร้านค้าตัวอย่างและจัดประกวดโซนสะอาดบ้านน่ามอง อันนำไปสู่การกำหนดมาตรการ การจัดการขยะในชุมชนบ้านหัวหินต่อไปจากการดำเนินงานดังกล่าว ได้ส่งผลให้คนในชุมชนได้หันหน้ามาพูดคุยและจัดการปัญหาในชุมชนเรื่องขยะเพิ่มมูลค่าแก่ขยะที่เหลือใช้ นำกลับเข้ามาเป็นเงินกลับคืนสู่ชุมชนได้ เกิดมาตรการที่เอื้อให้เกิดความสำเร็จ มีครัวเรือนต้นแบบโซนสะอาดบ้านน่ามอง ตลอดจนจนขับเคลื่อนนโยบายสู่ระดับตำบลเกาะกลาง ด้วยการสื่อสารประชาสัมพันธ์ในรูปแบบต่างๆและเชื่อมโยงกับการจัดการขยะในแหล่งท่องเที่ยวของอำเภอเกาะลันตาต่อไป
  • มีครัวเรือนเป็นแกนต้นแบบในการจัดการขยะมากกว่า 10 ครัวเรือน
  • มีกลุ่มทำปุ๋ยหมักขยะครัวเรือน มากกว่า 70 ครัวเรือน
  • มีครอบครัวและผู้ที่เกี่ยวข้องมาเข้าร่วมกิจกรรมมากกว่า 70 % ของจำนวนกลุ่มเป้าหมาย
  • มีป้ายโครงการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ในการลดขยะในชุมชนบ้านหัวหินจำนวน มากกว่า 4 ป้าย
  • ชุมชนจำนวนมากกว่า 70 ครัวเรือนมีการทำบัญชีขยะครัวเรือน
  • มีการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการขยะ 1 กองทุนพร้อมป้ายโครงการ
** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3