แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ ปลุกจิตสำนึกชุมชน คนป่าเสม็ดอนุรักษ์ป่าชายเลน

รหัสโครงการ 58-03971 รหัสสัญญา 58-00-2180 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

 

 

 

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

 

 

 

3. กระบวนการใหม่

 

 

 

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

 

 

 

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่
  • ทีมลาดตระเวนป่าชายเลน ทำให้ได้สอดส่องการบุกรุกป่า
  • มัคคุเทศก์น้อย
  • กลุ่มอาสาอนุรักษ์ป่าชายเลน 25 คน
  • ภาพ/รายงานกิจกรรม
  • ควรหาทุนสนับสนุนให้ได้มีการลาดตระเวนสอดส่องสม่ำเสมอ คนภายนอกจะได้ไม่กล้าบุกรุกป่าชายเลน
  • ควรสนับสนุนให้ทีมมัคคุเทศก์ได้นำเที่ยวจริง อาจเป็นการพาเพื่อนในชุมชน เพื่อได้ฝึกฝนจนเกิดความชำนาญ
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

 

 

 

2. การบริโภค

 

 

 

3. การออกกำลังกาย

 

 

 

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

 

 

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

 

 

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

 

 

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

 

 

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

 

 

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

 

 

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

 

 

 

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

 

 

 

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

 

 

 

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

 

 

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

 

 

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

 

 

 

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

 

 

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

 

 

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

 

 

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

 

 

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

บ้านป่าเสม็ด เป็นชุมชนชนบทที่อยู่ติดกับป่าชายเลน มีป่าชายเลน 1,500 ไร่ มีประชากรครัวเรือน 81 ครัวเรือน จำนวนประชากร ชาย 164 คน จำนวนประชากรหญิง 157 คน รวมทั้งหมด 321 คน ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม 60% และนับถือศาสนาพุทธ 40% พื้นที่บางส่วน ติดชายฝั่งทะเล คนในชุมชนประกอบอาชีพ กรีดยางพารา ทำประมง ทำนา จากการวิเคราะห์ปัญหา ของคนในชุมชน ป่าชายเลนซึ่งมีอยู่มากมายในอดีต แต่ในปัจจุบันมีให้ลดลงมาก และ ถูกทำลาย ป่าชายเลนถูกบุกรุก ป่าไม้ขาดการดูแลรักษา ส่งผลให้ที่ว่างไข่ของสัตว์น้ำสูญหายลดเหลือน้อยลง เพราะคนในชุมชนขาดรายได้และขาดจิตสำนึก เพื่อหารายได้ ในการเลี้ยงครอบครัว เกิดการบุกรุกและการทำลาย คนในชุมชนส่วนมากไม่ปลูกป่าทดแทนแต่จะตัดไม้ ในแต่ละวันต้นไม้ถูกทำลาย นำพาไปสู่การสูญเสียของสัตว์น้ำเป็นจำนวนมาก ประชาคมหมู่บ้านเพื่อทำโครงการจึงลงความเห็นร่วมกันไปในแนวทางเดียวกันว่า จะทำประเด็นป่าชายเลน โดยจะอนุรักษ์ ฟื้นฟู ใช้เยาวชนมาทำกิจกรรมนี้ให้มากเพื่อสร้างจิตสำนึกและสร้างความสัมพันธ์คนในชุมชน เพื่อให้เยาวชนได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ป่าชายเลนได้รับการจัดระบบ ทำข้อมูล อนุรักษ์ฟื้นฟูป่าชายเลน และเกิดการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์ป่าชายเลน


เมื่อสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ พบว่าทำกิจกรรมไม่ครบถ้วนตามสัญญาโครงการ อย่างไรก็ตามกิจกรรมที่ได้ดำเนินการก่อให้เกิดผลลัพธ์ดีๆขึ้นในชุมชนได้แก่1)ทีมสภาผู้นำป่าเสม็ด 35 คน มาช่วยในการจัดการบริหารกิจการหมู่บ้าน ทำให้เกิดความคล่องตัว เกิดความสามัคคี2) ทีมอาสาอนุรักษ์มีความเข้มแข็งเรื่องป่าชายเลนมากขึ้น มีข้อมูลป่าที่สมบูรณ์ ที่เสื่อมโทรม3) เยาวชนที่ได้มาร่วมกิจกรรมเกิดความรู้เรื่องป่าชายเลน เรื่องสัตว์น้ำ ต้นไม้ในป่าชายเลนมากขึ้น และเกิดจิตสำนึกอนุรักษ์มากขึ้นดังนั้นหากบ้านป่าเสม็ดจะดำเนินงารกิจกรรมโครงการใด ควรนำโอกาสพัฒนาที่ได้จากโครงการนี้ไปดำเนินการป้องกันแก้ไขต่อไป

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3