หมู่บ้านสีเขียว ปลอดโรค ปลอดสารเคมี ด้วยแนวทางเกษตรอินทรีย์ หมู่ที่ 4 บ้านควนโต๊ะเหลง

แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ หมู่บ้านสีเขียว ปลอดโรค ปลอดสารเคมี ด้วยแนวทางเกษตรอินทรีย์ หมู่ที่ 4 บ้านควนโต๊ะเหลง

รหัสโครงการ 58-03904 รหัสสัญญา 58-00-2194 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

อาหารพื้นบ้านต้านโรค ชุมชนมีการจัดทำเมนูอาหารต้านโรคโดยนำภูมิปัญญาและพืชผักในชุมชนมาปรุงอาหารเป็นเมนูต้านโรค และแต่ละเมนูมีสรรพคุณมากมาย

-เอกสารความรู้ และแหล่งข้อมูลจากคนเข้าร่วมกิจกรรมและปราชญ์ผู้รู้

-จัดทำเป็นคู่มือชุมชนหรือพัฒนาต่อความมั่นคงด้านอาหาร

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

-บันทึกรักษ์สุขภาพ เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยรวบรวมเนื้อหาการบริโภคอาหารและการออกกำลังกาย

-สมุดคู่มือ

-เพิ่มรายละเอียด 3 อ 2 ส

3. กระบวนการใหม่

จากการดำเนินงานหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพลดโรค เกิดกระบวนการทำงานอย่างมีส่วนร่วม โดยมีกลุ่มเด็กและเยาวชนเข้าร่วมเป็นทีมทำงาน โดยพัฒนาทักษะการเก็บข้อมูลชุมชน นำมาวิเคราะห์ เพื่อให้เห็นสภาพความเป็นจริงของชุมชน ให้สำนึกรักบ้านเกิด และมีการเรียนรู้วิถีชีวิตผู้สูงอายุต้นแบบ เพื่อการเรียนรู้และเกิดความรัก ความอบอุ่น และเป็นแนวทาง แบบแผนการดำเนินชีวิตให้กับตนเองและการเรียนรู้การใช้ชีวิตตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงพร้อมทั้งการติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยและเยี่ยมติดตามผู้สูงอายุ โดยมี อสม. เป็นพี่เลี้ยง เกิดการเรียนรู้และเสริมความมีคุณค่า ให้เด็กและเยาวชน

คณะทำงาน

ไกด์ชุมชน

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

-เกิดรูปแบบการทำงานที่มีหลากหลายกลุ่มเพิ่มมากขึ้น จากเดิมฌแพาะกลุ่ม อสม. ที่ดูแลด้านสุขภาพ แต่มีการร่วมเครือข่ายทั้งในระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน โครงร้างการทำงาน

-

-

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

ไบซิเคิลทัวร์

คณะทำงาน ทะเบียนรายชื่อ

ไกด์ชุมชน

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

-

-

-

7. อื่นๆ

-

-

-

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการมีการดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลเพิ่มขึ้น

จากการสังเกต สำรวจ

สร้างความตระหนักและกิจกรรม สื่อสร้างสุข

2. การบริโภค

ชุมชนมีการนำภูมิปัญญามาส่งเสริมการบริโภค เป็น เมนูอาหาร และมีการปลูกผักในระดับครัวเรือนเพิ่มมากขึ้น

จากการสอบถาม สำรวจ

ขยายผลการปลูกให้ครอบครัวทุกหลังคาเรือนและสร้างครัวเรือนต้นแบบโดยนำแนวทางเกษตรอินทรีย์ร่วมด้วย

3. การออกกำลังกาย

การชักชวนจากการเข้าร่วมกิจกรรม มีการขยายผลขยายกลุ่มในชุมชนเพิ่มมากขึ้น มีกลุ่มปั่นเพื่อลด มีกลุ่มออกกำลังกายเพิ่มขึ้น

ชมรมปั่นจักรยาน

ขยายกลุ่มและร่วมจัดทำแผนของชมรมในการหนดกิจกรรมสาธารณประโยชน์

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

ลดละเลิก บุหรี่ อย่างห็นได้ชัดโดยเฉพาะการเคารพกติกาไม่สูบบุหรี่ในที่สาธารณะ

จากการสังเกต สำรวจ

สร้างมาตราการทางสังคม

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

-

-

-

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

รวมกลุ่มในการทำกิจกรรม และมีการนำแนวทางศาสนาอิสลามกับสร้างเสริมสุขภาพร่วมด้วย

สมาชิกกลุ่ม

-

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

มีการนำภูมิปัญญา สมุนไพรและพืชผักในชุมชน มาปรุงเป็นเมนูต้านโรค เมนูอาหารพื้นบ้าน

เมนูอาหารพื้นบ้าน

จัดทำเป็นสื่อเรียนรู้ชุมชน

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

มีการรวมกลุ่มกันของสมาชิกครัวเรือนในการปลูกผักปลอดสารเคมีและชักชวนกันออกกำลังกายร่วมกัน

ผลการสำรวจ

-

9. อื่นๆ

-

-

-

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

สมาชิกในชุมชนไม่ใช้สารเคมีในการปลูกผัก

แบบสอมถามก่อน-หลังร่วมโครงการ

-

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

มีการจัดสถานที่และอุปกรณ์ในการเสริมสร้างการออกกำลังกายในชุมชนเพิ่มขึ้น

สนามกีฬาชุมชน จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม อุปกรณ์กีฬา

สร้างเครือข่ายทุกกลุ่มวัย

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

,มีกลุ่ม องค์กร หน่วยงานและเครือข่าย ที่มีความเข้มแข็งเป็นกำลังหลักในงานพัฒนาชุมชน ดังนี้
๑ ) กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต มีสมาชิก จำนวน 40 คน ประธานคือนางอรทัย ฮะยีบิลัง โดยมีวัตถุประสงค์ในการ ดำเนินงานคือ เพื่อให้คนในชุมชนได้มีเงินออม และใช้เป็นเงินทุนเมื่อยามจำเป็น 2) กลุ่มสตรีปักจักร มีสมาชิกจำนวน 20 คน ประธานคือ นางอรทัย ฮะยีบิลัง โดยมีวัตถุประสงค์ในการ ดำเนินงานคือ เพื่อให้สตรีในชุมชนมีอาชีพเสริม และมีรายได้ เพิ่มให้กับครอบครัว 3) กองทุนหมู่บ้าน มีสมาชิกจำนวน 51 คน ประธานคือ นายดลตาเหยบ ตาเดอิน โดยมีวัตถุประสงค์ในการดำเนินงานคือ เพื่อให้คนในชุมชนได้มีแหล่งเงินกู้เพื่อประกอบอาชีพ และสร้างรายได้แก่ครอบครัว 4) กองทุนแก้ไขปัญหาความยากจน มีสมาชิก จำนวน 53 คน ประธานคือ นายดนรอหมาน ตาเดอิน โดยมีวัตถุ ประสงค์ในการดำเนินงานคือ เพื่อให้ครัวเรือนยากจนในหมู่บ้าน ได้มีแหล่งเงินทุน เพื่อนำไปประกอบอาชีพกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน

ทะเบียนกลุ่ม

สร้างเครือข่ายเพิ่มและระดมทรัพยากรในการสนับสนุนให้กับกลุ่มจากภาคีเครือข่าย

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

-

-

-

5. อื่นๆ

-

-

-

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน
  1. งานเลี้ยงชุมชนเลี้ยงน้ำสมุนไรแทนน้ำอัดลม
  2. งานเลี้ยงชุมชน มีเมนูผัก 2-3 ชนิด
  3. ทุกครัวเรือนปลูกผัก อย่างน้อย 5 ชนิดขึ้นไป

รายงานผลการดำเนินงาน

ประกาศใช้ครอบคลุมและขับเคลื่อนสู่นโยบายสาธารณะ

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

-

-

-

3. มีธรรมนูญของชุมชน

-

-

-

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

-

-

-

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

เชื่อมโยงการทำงานกับเครือข่ายภายนอก เช่น รพ.สต.ควนโดนอบต.ควนโดน

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

ชุมชนมีการจัดเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และนำมาทำแผนในการแก้ไขปัญหาโดยชุมชนเอง

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

นำแผนสู่การปฏิบัติและนำเสนอสู่ช่องทางอื่นๆเทั้งภายในชุมชนและภายนอกชุมชน

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

ใช้ทรัยากรชุมชนด้านคน ผู้ทรงคูณวุฒิ ปราชญ์ผู้รู้ ในการศึกษาภูมิปัญญา วิถีชุมชนและมีการระดมทุนจากผู้นำทางการในการขอรับสนุนกิจกรรมนอกเหนือจากแผนการดำเนินงาน

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

จัดทำเป็นคู่มือ

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

คณะทำงานและกลุ่มเป้าหมายมีการรวมกลุ่มในการจัดทำกิจกรรมการดูแลสุขภาพ

คณะทำงานและกลุ่มเป้าหมายมีการรวมกลุ่มในการจัดทำกิจกรรมการดูแลสุขภาพ

-

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

ภูมิปัญญากับการส่งเสริมสุขภาพ ลดโรค

เอกสาร รายงาน

จัดทำเป็นคู่มือ

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

เกิดการรวมกลุ่มในการนำข้อมูลที่ได้มาจัดทำแผนปฏิบัติการของชุมชนในการแก้ไขปัญหาในแต่ละด้าน

รายงานผลการดำเนินงาน /แผนปฏิบัติการ

-

7. อื่นๆ

-

-

-

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

คณะกรรมการการดำเนินงาน มีความภูมิใจในการทำงานที่ทางชุมชนให้ความร่วมมือและงานที่ได้รับมอบหมายเกิดประโยชน์กับชุมชน และได้รับความไว้วางใจในการดำเนินงานต่อ

จากการพูดคุย ซักถาม

-

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

การดำเนินงานมีความตั้งใจในการทำงานโดยมีการสละเวลาในการประกอบอาชีพในบางช่วงกิจกรรมหรือการเข้าร่วมประชุม มีการสลับหมุ่นเวียนกันในทางทีมงานเพื่อไม่ให้มีผลกระทบกับการประกอบอาชีพหรือการใช้ชีวิตประจำวัน

จากการพูดคุย สัมภาษณ์

-

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

ส่วนใหญ่มีการน้อมนำแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง มีการปลูกผักเพิ่มขึ้น ขึ้น และใช้พืืชสมุนไพรในท้องถิ่น อยู่แบบเรียบง่าย

จาการรายงานผลการดำเนินงาน

จัดทำคู่มือ บันทึกชีวิตเพื่อการเรียนรู้ของเด้กและเยาวชน

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

การช่วยเหลือในการทำกิจกรรมร่วมกันของชุมชนทั้งกิจกรรมในโครงการและกิจกรรมอื่นๆของชุมชน เช่น งานแต่งงาน งานุญ งานกีฬาของชุมชน

จากการสังเกตการทำกิจกรรม และการติดตามลงพื้นที่

-

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

-

-

-

6. อื่นๆ

-

-

-

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

"ไบซิเคิลทัวร์" โดยมีกระบวนการคัดเลือกเยาวชนร่วมเป็นเครือข่าย รวมกลุ่มในการเรียนรู้วิถีชีวิตชุมชน จัดกระบวนการพี่สอนน้องและออกปฏิบัติการร่วมกันในการ เก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลและการติดตามเยียมผู้ป่วยในชุมชน เกิดความมีคุณค่า สำนึกรักบ้านเกิด และการมีส่วนร่วมของชุมชนสามารถบริหารจัดการตนเองด้านหมู่บ้านสีเขียว เและเกิดการแก้ไขปัญหาการจัดการสุขภาพ ในชุมชนป้องกันโรคเรื้อรังโดยการมีส่วนร่วมซึงผลดำเนินการเกิดผลผลิตและผลลัพธ์ ดังนี้

  1. มีสภาผู้นำชุมชนที่หลากหลายกลุ่ม

  2. เกิดการจัดการข้อมูลชุมชน ฐานข้อมูลรายรับ รายจ่าย หนี้สินของชุมชน เกิดแผนที่คุณค่าทรัพยากร สถานะสุขภาพชุมชน ได้เครื่องมือในการจัดเก็บข้อมูลชุมชน

  3. ชุมชนมีฐานข้อมูลในการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงเกิดการเปลี่ยนของคนและกลุ่มคนในชุมชน มีส่วนร่วมในการจัดการระบบสุขภาพในชุมชนเพิ่มมากขึ้นโดยมีการประชาสัมพันธ์ สร้างกระแสการรับรู้ รณรงค์ประชาสัมพันธ์ ทั้งในและนอกหมู่บ้าน หอกระจายข่าวในมัสยิด ป้ายประชาสัมพันธ์ สื่อบุคคล และมีการจัดกิจกรรม จัดปรับพฤติกรรมสามโซน ถึงชายเริ่น ก็คือ ชายคาบ้านสาธิตเมนูผักเพื่อสุขภาพ การออกกำลังกาย เพื่อการส่งเสริมและป้องกันโรคสร้างการรับรู้สร้างกระแส สร้างการมีส่วนร่วม เพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องการกินผัก ผลไม้ ลดอาหารไขมัน มีกิจกรรมการแข่งขันกินผักวันละ 5 ขีดเมนูชูสุขภาพอาหารต้านโรคโดยใช้ภูมิปัญญาจากหมอพื้นบ้านในชุมชนการดูฉลากอาหารผลิตภัณฑ์ โดยมีสมาชิก อสม และแกนนำด้านสุขภาพเป็นแกนนำในการจัดกิจกรรมการออกกำลังกายสม่ำเสมอ สัปดาห์ละไม่น้อยกว่า 3-5 วัน วันละอย่างน้อย 30 นาทีโดยมีการออกกำลังกายในสนามกีฬาหมู่บ้านจัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้การปลูกผักปลอดสารพิษ ครัวโรงเรียนสู่ครัวชุมชน และมีการทำน้ำหมักชีวภาพในการใช้เอง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกัน เพิ่มทักษะในการพัฒนามีการจัดกิจกรรมสุขภาพแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยมีทีมงาน อสม. ประชาชน ภาคีเครือข่ายและชุมชนใกล้เคียงมาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนที่เอื้อต่อชุมชนน่าอยู่ มีศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง การขยายผล ต่อโดยจัดทำการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ของชุมชน มีห้องเรียนชุมชนแต่ละจุด แต่ละประเด็น โดยพัฒนาศักยภาพทีมเยาวชนไบซิเคิลทัวร์เป็นไกด์ชุมชน มีจักรยานชุมชนและพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อการจำหน่าย เสริมรายได้ เกิดกระบวนการทำงานอย่างมีส่วนร่วมและมั่นคงสร้างคนรุ่นใหม่ในชุมชนต่อไป

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3