แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ หมู่ที่ 7 บ้านบูเกตยามูชีวิตดี วิถีพอเพียง

รหัสโครงการ 58-03969 รหัสสัญญา 58-00-2181 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

-

-

-

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

คู่มือการออมและคู่มือสุขภาพสุขภาพ เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยรวบรวมเนื้อหาการบริโภคอาหารและการออกกำลังกาย

สมุดคู่มือ

เพิ่มรายละเอียด 3 อ

3. กระบวนการใหม่

รูปแบบการทำงาน แบบพี่ดูแลน้อง โดยนำกลุ่มเยาวชนเข้าร่วมเป็นนักจัดเก็บข้อมูลชุมชน

ทีมเยาวชนจัดเก็บข้อมูล

ทีมเยาวชน แกนนำประจำครอบครัว

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

เกิดรูปแบบการทำงานที่มีหลากหลายกลุ่มเพิ่มมากขึ้น จากเดิมเฉพาะกลุ่ม อสม. ที่ดูแลด้านสุขภาพ แต่มีการร่วมเครือข่ายทั้งในระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน

โครงร้างการทำงาน

ขับเคลื่อนให้เกิดสภาผู้นำชุมชน

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

เครือข่ายเยาวชน คณะกรรมการบริหารโครงการมีการรับสมัครเด้กและเยาวชนเข้าร่วมในการดำเนินงาน เพื่อมาขับเคลื่อนแนวทางการทำงานในรูปแบบ พี่สอนน้อง โดยมีการชักชวนต่อๆกัน ในการดำเนินงาน

เครือข่ายเยาชน

พัฒนาเกิดการเรียนรู้ หรือหลักสูตรโรงเรียนชุมชน เพื่อการเรียนรู้วิถีชุมชน และการสืบทอดภูมิปัญญาที่ควรอนุรักษณ์และเพื่อเป็นการสร้างทักษะชีวิต และภูมิคุ้มกันให้เด้กและเยาวชน

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

ศูนย์เรียนรู้ชุมชน

ศูนย์เรียนรู้ชุมชน

พัฒนาเกิดการเรียนรู้ หรือหลักสูตรโรงเรียนชุมชน เพื่อการเรียนรู้วิถีชุมชน และการสืบทอดภูมิปัญญาที่ควรอนุรักษณ์และเพื่อเป็นการสร้างทักษะชีวิต และภูมิคุ้มกันให้เด้กและเยาวชน

7. อื่นๆ

-

-

-

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการมีการดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลเพิ่มขึ้น

จากการสังเกต สำรวจ

สร้างความตระหนักและกิจกรรม

2. การบริโภค

ชุมชนมีการนำภูมิปัญญามาส่งเสริมการบริโภค เป็น เมนูอาหาร และมีการปลูกผักในระดับครัวเรือนเพิ่มมากขึ้น

จากการสอบถามสำรวจ

ขยายผลการปลูกให้ครอบครัวทุกหลังคาเรือนและสร้างครัวเรือนต้นแบบโดยนำแนวทางเกษตรอินทรีย์ร่วมด้วย

3. การออกกำลังกาย

ชุมชนมีการรวมกลุ่มออกำลังกาย แต่ละกลุ่ม และรูปแบบสอดคล้องวิถีชุมชนเช่น ไม้พลองป้าบุญมีฟุตบอล ตระกร้อ วิ่ง เดินและการปั่นจักรยาน

จากการสังเกต สำรวจ

-

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

มีการลดละเลิก บุหรี่ อย่างห็นได้ชัดโดยเฉพาะการเคารพกติกาไม่สูบบุหรี่ในที่สาธารณะ

จากการสังเกต สำรวจ

-

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

-

-

-

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

มีการรวมกลุ่มในการทำกิจกรรม และมีการนำแนวทางศาสนาอิสลามกับสร้างเสริมสุขภาพร่วมด้วย สมาชิกกลุ่ม

-

-

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

มีการนำภูมิปัญญา สมุนไพรและพืชผักในชุมชน มาปรุงเป็นเมนูต้านโรค เมนูอาหารพื้นบ้าน

จัดทำเป็นสื่อเรียนรู้ชุมชน

-

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

มีการจัดการพฤติกรรมการใช้จ่ายในระดับตนเองและครัวเรือน โดยมีการจัดทำสมุดบัญชีการออม

คู่มือการออม

-

9. อื่นๆ

-

-

-

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

มีการปลูกผักในครัวเรือนเพิ่มขึ้นโดยเน้นพืชผักระยะสั้น โดยไม่ใช้สารเคมี

สังเกตและสำรวจ

-

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

มีการจัดพื้นที่ด้านการปลูกผักและการออกกำลังกายโดยชุมชน

สังเกตและสำรวจ

-

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

มีการรวมกุล่มด้านการจัดทำวิสาหกิจชุมชน

ยาสระผมเถาสะบ้า

ขยายผลผลิตภัณฑ์ชุมชน

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

-

-

-

5. อื่นๆ

-

-

-

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

หมู่ที่ 7 ต้องปฎิบัติ 7 ข้อ ดังนี้ 1. ต้องลดการบริโภคอาหารรสหวาน มัน เค็ม และสารปรุงแต่ง 2. ต้องร่วมกันบริโภคผักและผลไม้ปลอดสารพิษ 5 ขีดต่อวัน 3. ต้องร่วมกันใช้สมุนไพรในสวนครัว 4. ต้องออกกำลังกายอย่างเพียงพอและเหมาะสมกับตนเอง 6. ต้องลด ละ เลิก บุหรี่ สุรา 7. ต้องไม่ทิ้งขยะในบริเวณบ้านเรือนและที่สาที่สาธารณะ

รายงานผลการดำเนินงาน

ประกาศใช้ครอบคลุมและขับเคลื่อนสู่นโยบายสาธารณะ

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

-

-

-

3. มีธรรมนูญของชุมชน

-

-

-

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

-

-

-

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

มีการเชื่อมโยงการทำงานกับเครือข่ายภายนอก เช่น รพ.สต.ควนโดนอบต.ควนโดนพัฒนาชุมชนเกษตรตำบล

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

ชุมชนมีการจัดเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และนำมาทำแผนในการแก้ไขปัญหาโดยชุมชนเอง

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

มีการใช้ทรัยากรชุมชนด้านคน ผู้ทรงคูณวุฒิ ปราชญ์ผู้รู้ ในการศึกษาภูมิปัญญา วิถีชุมชนและมีการระดมทุนจากผู้นำทางการในการขอรับสนุนกิจกรรมนอกเหนือจากแผนการดำเนินงาน

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

คณะทำงานและกลุ่มเป้าหมายมีการรวมกลุ่มในการจัดทำกิจกรรม โดยการรวมกลุ่มของแม่บ้าน ผู้สูงอายุ ในการอกกำลังกายและวิสาหกิจชุมชนพร้อมทั้งมีศูนย์เรียนรู้ชุมชนเป็นศูนย์รวมการทำกิจกรรมร่วมกัน

จากข้อมูลของชุมชน

-

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

การจัดการสุขภาพของคนต้นแบบ

จากข้อมูลของชุมชน

-

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

-

-

-

7. อื่นๆ

-

-

-

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

ทางคณะกรรมการการดำเนินงาน มีความภูมิใจในการทำงานที่ทางชุมชนให้ความร่วมมือและงานที่ได้รับมอบหมายเกิดประโยชน์กับชุมชน และได้รับความไว้วางใจในการดำเนินงานต่อ

จากการพูดคุย ซักถาม

-

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

การดำเนินงานมีความตั้งใจในการทำงานโดยมีการสละเวลาในการประกอบอาชีพในบางช่วงกิจกรรมหรือการเข้าร่วมประชุม มีการสลับหมุ่นเวียนกันในทางทีมงานเพื่อไม่ให้มีผลกระทบกับการประกอบอาชีพหรือการใช้ชีวิตประจำวัน

จากการพูดคุย สัมภาษณ์

-

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

ชุมชนโดยส่วนใหญ่มีการน้อมนำแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง มีการปลูกผักเพิ่มขึ้น และใช้พืืชสมุนไพรในท้องถิ่น อยู่แบบเรียบง่าย

จาการรายงานผลกรดำเนินงาน

จัดทำคู่มือ บันทึก

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

เกิดการช่วยเหลือในการทำกิจกรรมร่วมกันของชุมชนทั้งกิจกรรมในโครงการและกิจกรรมอื่นๆของชุมชน เช่น งานแต่งงาน งาบุญ งานกีฬาของชุมชนเกิดการแบ่งปันพันธ์ไม้นานาชนิด

จากการสังเกตการทำกิจกรรม และการติดตามลงพื้นที่

-

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

ในการดำเนินงานมีการพูดคุย โดยใช้เหตุและผลในการดำเนินกิจกรรม เมื่อเกิดข้อขัดแย้ง จะมีการร่วมฟังความิดเห็นและลงมติโดยใช้กระบวนการมีส่วนรวมและเสียงจากคนส่วนใหญ่เพื่อประกอบการตัดสินใจร่วมด้วย

จากการสังเกตการทำกิจกรรม และการติดตามลงพื้นที่

-

6. อื่นๆ

-

-

-

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

"ศูนย์เรียนรู้บูเกตยามูโมเดล" เกิดการเปลี่ยนของคนและกลุ่มคนในชุมชน มีส่วนร่วมในการจัดการระบบสุขภาพในชุมชนเพิ่มมากขึ้น มีการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนที่เอื้อต่อชุมชนน่าอยู่จากพื้นทีว่างเปล่ามีการจัดทำให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของชุมชนโดยเป็นศูนย์เรียนเศรษฐกิจพอเพียง ที่มีการนำพืชผัก ผลไม้ ของชุมชน มารวมกัน แลกเปลี่ยนกัน และการต่อยอด ขยายพันธ์ ต้นกล้าสุขภาพ เพื่อแบ่งปันเกิดการปลูกผักเพิ่มขึ้นในระดับครัวเรือนละมีการเปลี่ยนแปลงของกลไกในชุมชนมีคณะทำงานและกระบวนการทำงานในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาให้ประชาชนในพื้นที่ลดภาระหนี้สิน มีสุขภาพดีทำให้ในชุมชนตระหนักเห็นความสำคัญต่อการ ใช้ชีวิตตามแนวทางแบบพอเพียง ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ พึ่งพาตนเองได้สามารถบริหารจัดการสู่หมู่บ้านต้นแบบ ตามแนวทาง วิถีพอเพียง ได้รับรางวัลชนะเลิศ หมู่บ้านต้นแบบปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ระดับจังหวัดสตูล เกิดการ ส่งเสริมการประกอบอาชีพเสริม จากภูมิปัญญาที่มีอยู่ในชุมชนสู่วิสาหกิจชุมชน คือ การทำแชมพูเถาสะบ้าโดยมีกลวิธีสำคัญที่เกี่ยวข้องกับคน คือ 1. พัฒนา ฟื้นฟู การเรียนรู้หลักเศรษฐกิจพอเพียง 2. ส่งเสริมการเรียนรู้ การใช้ชีวิตแบบวิถีพอเพียง และกลวิธีที่เกี่ยวข้องกับการปรับสภาพแวดล้อมและปรับปรุงกลไก คือ 1.เปิดเวทีสาธารณะ ในการประชาสัมพันธ์ 2. พัฒนาศักยภาพทีมสภาชุมชนในการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพและ 3.พัฒนาศูนย์เรียนรู้ชุมชน เกิดผลผลิต ผลลัพธ์ ดังนี้ 1.ชมชนมีฐานข้อมูลในการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ด้านรายรับ รายจ่าย หนี้สินชุมชน 2.มีทีมวิทยากรชุมชน เยาวชนนักคิด นักพัฒนาเพื่อชุมชนจำนวน 1 ชุด 3.ร้อยละ 80 ประชาชนในชุมชน มีความรู้ในการจัดทำบัญชีครัวเรือน 4.ร้อยละ 80 ครัวเรือนสามารถลดรายจ่าย และเพิ่มรายได้จากการเข้าร่วมทำบัญชีครัวเรือน 5.ครัวเรือนต้นแบบแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง จำนวน 50 ครัวเรือน 6. มีวิสาหกิจชุมชน จำนวน 2 วิสาหกิจ และ นวัตกรรมด้านสุขภาพ ปั่นเพื่อลด( Bilk for diet) เกิดมาตราการทางสังคม หมู่ที่ 7 ต้องปฎิบัติ 7 ข้อ ดังนี้

  1. ต้องลดการบริโภคอาหารรสหวาน มัน เค็ม และสารปรุงแต่ง
  2. ต้องร่วมกันบริโภคผักและผลไม้ปลอดสารพิษ 5 ขีดต่อวัน
  3. ต้องร่วมกันใช้สมุนไพรในสวนครัว
  4. ต้องออกกำลังกายอย่างเพียงพอและเหมาะสมกับตนเอง
  5. ต้องลด ละ เลิก บุหรี่ สุรา
  6. ต้องไม่ทิ้งขยะในบริเวณบ้านเรือนและที่สาธารณะ การขยายผลจัดพัฒนาศูนย์เรียนรู้เป็นโรงเรียนชุมชนต่อไป
** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3