แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ เยาวชนหมู่ 6 บ้านหัวทางร่วมใจอนุรักษ์คลองละงู

รหัสโครงการ 58-03921 รหัสสัญญา 58-00-1925 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

-

-

-

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่
  • ได้กลุ่มแกนนำ และเยาวชน ในการเสริมสร้างสิ่งใหม่ ๆ และเป็นการเพิ่มองค์ความรู้ในเรื่องของการอนุรักษ์ทรัพยากรทางธรรมชาติ เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของกลุ่มแกนนำและเยาวชน โดยสื่อจากการขับร้องเพลงการลำดับความสำคัญด้านการอนุรักษ์คลองละงู
  • สมุดคู่มือสำหรับการบันทึกรายละเอียด
  • เพิ่มรายละเอียด 3 อ
3. กระบวนการใหม่
  • รูปแบบการทำงาน จะเป็นรูปแบบของกลุ่มแกนนำ และเยาวชน เป็นระบบแบบครอบครัวแม่กับลูก หรือแบบพี่ดูแลน้อง โดยนำกลุ่มแกนนำและเยาวชนเข้าร่วมเป็นนักจัดเก็บข้อมูลชุมชน
  • ทีมเยาวชนจัดเก็บข้อมูล
  • ทีมเยาวชน แกนนำประจำครอบครัว
4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่
  • เกิดรูปแบบการทำงานที่มีหลากหลายกลุ่มเพิ่มมากขึ้น จากเดิมเฉพาะกลุ่ม อสม. ที่ดูแลด้านสุขภาพ แต่มีการร่วมเครือข่ายทั้งในระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน
  • โครงร้างการทำงาน
  • ขับเคลื่อนให้เกิดสภาผู้นำชุมชน
5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่
  • เครือข่ายเยาวชน คณะกรรมการบริหารโครงการ หรือคณะทำงานโครงการ ได้มีการรับสมัครเด็กและเยาวชนได้มีการเข้าร่วมในการดำเนินงาน เพื่อมาขับเคลื่อนแนวทางการทำงานในรูปแบบ พี่สอนน้อง โดยมีการชักชวนต่อๆกัน ในการดำเนินงาน จากการพัฒนากลุ่มเยาวชน โดยจัดกลุ่มเยาวชนอ่านอัลนาชิร และเป็นการปลูกจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อมในชุมชน โดยการฝึกให้เยาวชนบ้านหัวทาง จำนวน 40 คน ได้ถ่ายทอดความรู้สึกที่ได้ประสบมากับตนเองจากการลงพื้นที่ เพื่อทำการสื่อสารให้ทุกคนได้ระลึกถึงความสำคัญของแหล่งทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนด้วยการฝึกอ่านอัลนาชิรที่มีคำร้องเกี่ยวกับการอนุรักษ์สภาพแวดล้อมด้วย
  • เครือข่ายเยาวชน
  • พัฒนาเกิดการเรียนรู้ หรือหลักสูตรโรงเรียนชุมชน เพื่อการเรียนรู้วิถีชุมชน และการสืบทอดภูมิปัญญาที่ควรอนุรักษ์ และเพื่อเป็นการสร้างทักษะชีวิต และภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนในชุมชนด้วย
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่
  • ศูนย์เรียนรู้ชุมชน
  • ศูนย์เรียนรู้ชุมชน
  • พัฒนาเกิดการเรียนรู้ หรือหลักสูตรโรงเรียนชุมชน เพื่อการเรียนรู้วิถีชุมชน และการสืบทอดภูมิปัญญาที่ควรอนุรักษ์และเพื่อเป็นการสร้างทักษะชีวิต และภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชน
7. อื่นๆ

-

-

-

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล
  • กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการมีการดูแล สุขอนามัยส่วนบุคคลเพิ่มขึ้น
  • จากการสังเกต สำรวจ
  • สร้างความตระหนักและกิจกรรม
2. การบริโภค
  • ชุมชนมีการนำภูมิปัญญามาส่งเสริมการบริโภค เป็น เมนูอาหาร ที่ได้มาจากผลผลิตที่มีอยู่ในพื้นที่ของชุมชนในระดับครัวเรือนเพิ่มมากขึ้น
  • จากการสอบถามสำรวจ
  • ขยายผลการปลูกให้ครอบครัวทุกหลังคาเรือนและสร้างครัวเรือนต้นแบบโดยนำแนวทางของการอนุรักษ์ด้านวิถีชีวิตและความเป็นอยู่จากสมัยอดีตจนสู่ปัจจุบันร่วมด้วย
3. การออกกำลังกาย
  • ชุมชนมีการรวมกลุ่มออกกำลังกาย แต่ละกลุ่ม และรูปแบบสอดคล้องวิถีชุมชน เช่น ฟุตบอล ตะกร้อ วิ่ง เดินและการปั่นจักรยานในช่วงว่างตอนเย็นด้วย
  • จากการสังเกต สำรวจ

-

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่
  • มีการลดละเลิก บุหรี่ อย่างห็นได้ชัดโดยเฉพาะการเคารพในส่วนของกฎ กติกาของการไม่สูบบุหรี่ในที่สาธารณะ
  • จากการสังเกต สำรวจ

-

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

-

-

-

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด
  • มีการรวมกลุ่มในการทำกิจกรรม และมีการนำแนวทางตามหลักคำสอนของทางศาสนาอิสลามกับการสร้างเสริมสุขภาพของคนในชุมชนร่วมด้วยการนำความรู้เหล่านั้นให้แก่เหล่าสมาชิกของกลุ่มด้วย

-

-

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง
  • มีการนำภูมิปัญญาที่ได้รับ โดยการนำผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ที่มีอยู่ในคลองละงู หรือในชุมชนแห่งนี้มาปรับปรุงเป็นเมนูอาหารพื้นบ้าน
  • จัดทำเป็นสื่อเรียนรู้ของชุมชน

-

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน
  • มีการจัดการพฤติกรรมการใช้ทุนทรัพย์ที่มีอยู่ในชุมชน โดยการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำต่าง ๆ ของชุมชนอย่างถูกวิธีถูกต้องและเหมาะสมในระดับตนเองและครัวเรือน
  • คู่มือการอนุรักษ์ทรัพยากรทางธรรมชาติ

-

9. อื่นๆ

-

-

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ
  • มีการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ เพื่อเป็นการเพิ่มจำนวนปริมาณของแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำในคลองละงูให้มีจำนวนมากขึ้น

-

-

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา
  • มีการจัดพื้นที่เพื่อการเตรียมที่จะมีการจัดกิจกรรมสำหรับการที่จะปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ เพื่อเป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในพื้นที่ชุมชนตนเองด้วย
  • สังเกตและสำรวจ

-

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้
  • มีการรวมกุล่มด้านการจัดทำวิสาหกิจชุมชน
  • กลุ่มเลี้ยงปลานิลชวนชิม กลุ่มเลี้ยงปลากระชัง และกลุ่มแม่บ้าน
  • ขยายผลผลิตภัณฑ์ชุมชน
4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

-

-

-

5. อื่นๆ

-

-

-

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน
  • หมู่ที่.6 ต้องปฎิบัติดังนี้1. ต้องลด ละ เลิก บุหรี่ สุรา 2. ต้องไม่ทิ้งขยะในลำคลอง หรือบริเวณบ้านเรือนและในที่สาธารณะ
  • รายงานผลการดำเนินงาน

-

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

-

-

-

3. มีธรรมนูญของชุมชน

-

-

-

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

-

-

-

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)
  • มีการเชื่อมโยงการทำงานกับเครือข่ายภายนอก เช่น สำนักงานป่าชายเลน กรมประมง รพ.สต.ละงู อบต.ละงู พัฒนาชุมชนตำบลละงู
  • การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)
  • ชุมชนมีการจัดเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และนำข้อมูลที่ได้มาทำแผนในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ โดยชุมชนเอง
  • การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน
  • มีการใช้ทรัยากรชุมชนด้านคน ผู้ทรงคูณวุฒิ ปราชญ์ชาวบ้าน/ผู้รู้ ในการศึกษาภูมิปัญญา วิถีชิวิตของคนในชุมชน และมีการระดมทุนจากผู้นำทางการในการขอรับสนับสนุนกิจกรรมนอกเหนือจากแผนการดำเนินงาน
  • การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

-

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง
  • คณะทำงานและกลุ่มเป้าหมายมีการรวมกลุ่มในการจัดทำกิจกรรม โดยการรวมกลุ่มของแกนนำ และเยาวชนแม่บ้าน ผู้สูงอายุ ในการจัดทำวิสาหกิจชุมชนพร้อมทั้งมีศูนย์เรียนรู้ชุมชนเป็นศูนย์รวมการทำกิจกรรมร่วมกัน
  • จากข้อมูลของชุมชน

-

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน
  • การจัดการให้ความรู้กับกลุ่มแกนนำ และเยาวชน ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในการหวงแหนอนุรักษ์บ้านเกิดด้านสุขภาพของคนต้นแบบ
  • จากข้อมูลของชุมชน

-

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

-

-

-

7. อื่นๆ

-

-

-

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน
  • ทางคณะกรรมการการดำเนินงาน มีความภูมิใจในการทำงานที่ทางชุมชนให้ความร่วมมือและงานที่ได้รับมอบหมายเกิดประโยชน์กับชุมชน และได้รับความไว้วางใจในการดำเนินงานและการประสานงานอย่างต่อเนื่อง
  • จากการพูดคุย ซักถาม

-

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล
  • การดำเนินงานที่มีความตั้งใจในการทำงานโดยมีการเสียสละเวลาในการประกอบอาชีพในบางช่วงของการจัดกิจกรรม หรือการเข้าร่วมประชุมในแต่ละครั้ง โดยจะมีการสลับหมุนเวียนกันในทางทีมงานเพื่อไม่ให้มีผลกระทบกับการประกอบอาชีพหรือการทำงานจากการใช้ชีวิตประจำวันด้วย
  • จากการพูดคุย สัมภาษณ์

-

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง
  • คนในชุมชนโดยส่วนใหญ่มีการน้อมนำแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีการดำรงชีวิตตามภูมิปัญญาวิถีชาวบ้านจากแบบอย่างของอดีตสู่อนาคตในท้องถิ่นอยู่อย่างแบบเรียบง่าย
  • จาการรายงานผลกรดำเนินงาน

-

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร
  • เกิดการช่วยเหลือในการทำกิจกรรมร่วมกันของคนในชุมชนทั้งกิจกรรมในโครงการและกิจกรรมอื่น ๆ ของชุมชน เช่น งานแต่งงาน งานบุญ งานกีฬาของชุมชน โดยเกิดการแบ่งปันตามวิถีชีวิตของคนในชุมชน
  • จากการสังเกตการทำกิจกรรม และการติดตามลงพื้นที่

-

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา
  • ในการดำเนินงานมีการพูดคุย โดยใช้เหตุและผลในการดำเนินกิจกรรม เมื่อเกิดข้อขัดแย้ง จะมีการร่วมรับฟังความคิดเห็นและลงมติโดยใช้กระบวนการของการมีส่วนรวมและเสียงจากคนส่วนใหญ่ เพื่อใช้ในการประกอบการตัดสินใจร่วมด้วย
  • จากการสังเกตการทำกิจกรรม และการติดตามลงพื้นที่

-

6. อื่นๆ

-

-

-

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

จาการดำเนินงานโครงการเยาวชนหมู่ 6 บ้านหัวทางร่วมใจอนุรักษ์คลองละงูดำเนินการในพื้นที่ หมู่ 6 บ้านหัวทาง ต.ละงู อ.ละงู จ.สตูล มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อให้เกิดฐานข้อมูลด้านผลกระทบทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบริเวณคลองละงู 2. เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้รับผิดชอบโครงการ และสนับสนุนการทำงานของโครงการ 3. เพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ของชุมชนในการอนุรักษ์คลองละงู 4. เพื่อให้เกิดกลไกการขับเคลื่อนงานของชุมชน

  • มีฐานข้อมูลด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ถ่ายทอดถึงความรู้สึกที่ได้ประสบมากับตนเองจากการลงพื้นที่ เพื่อทำการสื่อสารให้ทุกคนได้ระลึกถึงความสำคัญของแหล่งทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนด้วย โดยการฝึกอ่านอัลนาชิรที่มีคำร้องเกี่ยวกับการอนุรักษ์สภาพแวดล้อมด้วย จากครัวเรือนต้นแบบจำนวน 80 ครัวเรือน ได้รับความรู้ในการอนุรักษ์ทรัพยากรสัตว์น้ำ และทรัพยากรชายฝั่ง ซึ่งสามารถนำหลักความรู้ไปใช้ในการปฏิบัติในการอยู่ร่วมกันภายในชุมชนให้เกิดประโยชน์ได้ร่วมกันกับกลุ่มเป้าหมายของชุมชน และกลุ่มแกนนำของกลุ่มเยาวชน จำนวน 80 ครัวเรือนสามารถนำมาบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนของเราให้เกิดประโยชน์มากที่สุด
  • ได้ระบบฐานข้อมูลจากการจัดทำแผนที่ทำมือต้นทุนชุมชนที่มาจากฐานข้อมูลด้านทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมจำนวน 1 ชุด ที่ได้มาจากการประสานทีมงานคณะทำงานโครงการ แกนนำเยาวชน และทีมวิชาการมาร่วมกันจัดทำแผนที่ทำมือหลังจากได้ข้อมูลสถานการณ์ทรัพยากรที่มีในชุมชนให้ได้รับทราบต้นทุนที่มีของชุมชน จากการลงพื้นที่สำรวจจริงทุกครัวเรือนเพื่อนำไปสู่การบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ได้ใช้ประโยชน์จากข้อมูลในการจัดทำของกลุ่มแกนนำและเยาวชนในชุมชนได้สู่การจัดการทางทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนให้เกิดประโยชน์มากที่สุด
  • เกิดกฎกติการ่วมกันของคนในชุมชน เป็นธรรมนูญหมู่บ้านในการอยู่ร่วมเป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อให้คนในชุมชนได้มีการยึดถือและปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความเป็นกฎระเบียบของคนในชุมชน และป้องกันปัญหาด้านพฤติกรรมเสี่ยงของคนในชุมชน เกิดกลุ่มแกนนำเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่มารวมกลุ่มกันทำในเรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งและสัตว์น้ำบริเวณคลองละงู
  • มีคณะทำงานโครงการจำนวน 15 คน ที่ร่วมกันประชุมในช่วงการทำงานเริ่มแรกเพื่อวางแผนการทำงานก่อนที่จะจัดตั้งสภาผู้นำหมู่บ้าน 1 สภา มีสมาชิกจำนวน 41 คน มาจากภาคีเครือข่ายต่างๆในหมู่บ้านร่วมกันขับเคลื่อนกิจกรรมในหมู่บ้าน โดยคณะกรรมการหมู่บ้านมีบทบาทในการร่วมปรึกษาหารือร่วมกันกับตัวแทนกลุ่มต่างๆ สามารถมีการนำเสนอแนะและแก้ไขปัญหาด้านต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในหมู่บ้านได้ มีการประชุมร่วมกันอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง โดยมีผู้เข้าประชุมไม่น้อยกว่า 80% ในแต่ละครั้งด้วย ทำให้คนในชุมชนเข้าใจและร่วมกันรับฟังประเด็นในการจัดประชุมหรือจัดทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกันด้วย
  • มีการเข้าร่วมการประชุมกับ สสส. สจรส.ม.อ. เช่น การปฐมนิเทศโครงการ การปิดงวดโครงการ 2 ครั้ง มาพบพี่เลี้ยงโครงการในการจัดทำเอกสาร และจัดทำรารายงาน มีการจัดทำป้าย สถานที่นี้ปลอดบุหรี่ ติดตั้งในสถานที่จัดกิจกรรมเป็นประจำ มีการถ่ายภาพการดำเนินงานทุกกิจกรรม ซึ่งได้บันทึกในรายงานทุกครั้ง มีการจัดทำรายงานส่ง สสส. ตามระยะเวลาที่กำหนด
  • สิ่งสำคัญไม่น้อยคือระบบการทำงานของชุมชนที่มีการจัดการบริหารงานแบบโปร่งใสมีความเป็นธรรมาภิบาลตรวจสอบได้อย่างรอบด้านตามตัวชี้วัดที่ร่วมกันกำหนดโดยคณะทำงานโครงการ และมีภาคีการทำงาน มีคณะทำงานที่รับผิดชอบงานแต่ละด้านและมีความพร้อมที่จะเรียนรู้ตลอดเวลา
  • การจัดทำแผนต่อไป คือการพัฒนาศัยภาพทีมคณะทำงานสภาผู้นำหมู่บ้านให้มีทักษะในการบริหารจัดการโครงการ และการแก้ปัญหา ให้เป็นที่ยอมรับของคนในชุมชนมากกว่านี้ ขยายกลุ่มเยาวชนให้ครอบคลุมทั้งหมู่บ้านเพื่อให้เด็กเยาวชนได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรในชุมชนของตนเองและคนในชุมชนจะได้ใช้ประโยชน์ต่อไป
** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3