แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ สร้างสุขคนบ้านปะโอ ชุมชนต้นแบบวิถีเกษตรอินทรีย์

รหัสโครงการ 58-03819 รหัสสัญญา 58-00-2119 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

การหมักจุลินทรีย์ชนิดต่างๆ มาใช้ประโยชน์ในการทำเกษตรโดยใช้ พ.ด.2 เป็นหัวเชื้อในการหมักและย่อยสลายเศษวัสดุ หรือขยะอินทรีย์
ซึ่งทำให้เกิดปุ๋ยหมักที่มีคุณภาพ

  • เว้ปไซต์คนใต้สร้างสุข

  • กลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

จัดเป็นจุด หรือฐานการเรียนรู้ให้กับบุคคล นักเรียนที่สนใจเข้ามาเรียนรู้

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

 

 

 

3. กระบวนการใหม่

สภาผู้นำชุมชน 21 คนซึ่งเป็นกรรมการชุดใหญ่ ขับเคลื่อนกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกับกรรมชุดย่อยในแต่ละกลุ่ม เช่น กลุ่มทำนา กลุ่มปลูกผัก กลุ่มเลี้ยงโค เพื่อเป็นการให้บทบาทแก่คนทำงาน และเพื่อไม่ให้การบริหารงานมากระจุกอยู่นะจุดเดียว ทำงานการทำงานมีความรวดเร็ว

  • เว้ปไซต์คนใต้สร้างสุข

  • กลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

มีการรวมกลุ่มกันทำงานเป็นกลุ่มย่อยตามอาชีพที่ตนมีในชุมชน โดยให้แต่ละกลุ่มสามารถดำเนินงานได้เอง เน้นการสร้างกองทุนในเรื่องของอาชีพและรายได้ เพือลดรายจ่ายเพิ่มรายได้

  • เว้ปไซต์คนใต้สร้างสุข

  • กลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

พัฒนาต่อในด้านวิสาหกิจชุมชน และการตลาด

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

สภาผู้นำชุมชน 21 คน เป็นกลไกในการขับเคลื่อนกิจกรรมชุมชนร่วมกับกรรมของกลุ่มย่อย ๆในชุมชน

  • เว้ปไซต์คนใต้สร้างสุข

  • กลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

1.การทำปุ๋ยหมักอินทรีย์

2.การทำนาปลอดสารเคมี

  • เว้ปไซต์คนใต้สร้างสุข

  • กลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

จัดเป็นจุด หรือฐานการเรียนรู้ให้กับบุคคล นักเรียนที่สนใจเข้ามาเรียนรู้

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

.นางเกตย์สิริ ศรีวิไล พยาบาลวิชาชีพ มีความรู้ในด้านสาธารณสุข และให้คำปรึกษาในการดูแลสุขภาพ โดยจะมีการพูดประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ทุกเย็นวันอาทิตย์ ของศูนย์ประชาสัมพันธ์ หมู่ 1 บ้านปะโอเพื่อให้คนในชุมชนมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพ เช่น การล้างผักที่ถูกวิธี โดยเฉพาะผักที่ซื้อจากตลาด

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

2. การบริโภค

.นางเกตย์สิริ ศรีวิไล พยาบาลวิชาชีพ มีความรู้ในด้านสาธารณสุข และให้คำปรึกษาในการดูแลสุขภาพ โดยจะมีการพูดประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ทุกเย็นวันอาทิตย์ ของศูนย์ประชาสัมพันธ์ หมู่ 1 บ้านปะโอเพื่อให้คนในชุมชนมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพ เช่น การล้างผักที่ถูกวิธี โดยเฉพาะผักที่ซื้อจากตลาด

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

3. การออกกำลังกาย

 

 

 

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

มีการรณรงค์การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่โดยจะมีการพูดประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ทุกเย็นวันอาทิตย์ ของศูนย์ประชาสัมพันธ์ หมู่ 1 บ้านปะโอ

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

 

 

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

 

 

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

 

 

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

การจัดการขยะอินทรีย์ เช่น เศษอาหารจากครัวเรือน มูลวัว มาทำในรูปแบบของปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพ ช่วยให้ลดแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค และเป็นจัดระเบียบบ้านเรือนให้มีความสะอาด
อีกทั้งปุ๋ยหมัก น้ำหมักสามารถนำมาใช้ในแปลงเกษตร เช่น แปลงผัก นาข้าว ทำให้ลดต้นทุนการผลิต ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้

  • เว้ปไซต์คนใต้สร้างสุข

  • กลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

คนในชุมชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ มีประเพณีวัฒนธรรมของคนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาในการถ่ายทอดความรู้ เช่น การถนอมอาหาร ประเพณีลากพระช่วงเดือน 11

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

มีสถาบันการเงินของชุมชนที่เปิดให้คนในชุมชนได้เกิดการออม และกู้ยืมเพื่อเป็นต้นทุนในการประกอบอาชีพ ในอัตราดอกเบี้ยที่ไม่สูงมาก เพื่อลดการกู้หนี้นอกระบบ

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

มีการรวมกลุ่มกันทำงานภายใต้ชื่อกลุ่มเกษตรกรบ้านปะโอ ซึ่งหากสมาชิกในชุมชนสังกัดกลุ่มไหนก็ให้มีการทำตามกติกาของกลุ่มนั้น ๆ เช่น กลุ่มที่ปลูกผัก ทำนา ให้มีการลดใช้สารเคมี และใช้ปุ๋ยหมัก ซึ่งหากสมาชิกครัวเรือนไหนที่ยังไม่ลดใช้สารเคมีทางกรรมการชุมชนจะมีการพูดคุย และไม่รับซื้อผลผลิตของสมาชิก

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

มีการประสานงานกับชุมชนอื่น ๆ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เช่น การเลี้ยงผึ้ง จากชุมชนซอยปลักควายซึ่งจะนำมาปรับใช้กับชุมชน โดยระบบนิเวศของชุมชนปะโอจะมีต้นตาลเยอะ มีดอกตาลบานทั้งปี ดังนั้นการเลี้ยงผึ้งจึงเป็นแนวทางหนึ่งในการสร้างอาชีพเสริมให้กับคนในชุมชนที่สนใจ

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

สภาผู้นำชุมชน 21 คน มีการประชุมประจำเดือน มีการวางแผนการทำงานร่วมกัน

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

การระดมทุนจากส่วนราชการในการหนุนเสริมกิจกรรมของชุมชน เช่น เครื่องสีข้าวของชุมชนเพื่อให้คนในชุมชนสามารถนำข้าวเปลือกมาสีที่โรงสีของชุมชนไว้บริโภคในครัวเรือน โดยมีการเก็บ 10 บาทต่อครั้ง

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

มีการทำปุ๋ยหมักในรูปแบบของกองทุนปุ๋ยเพื่อให้คนในชุมชนได้ลดใช้สารเคมี และมีปุ๋ยอินทรีย์ใช้ในราคาที่ถูก

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

มีการจัดอบรมให้ความรู้แก่กลุ่มเกษตรกรในชุมชน โดยการประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สนง.เกษตร สนง.ปศุสัตวื ศูนย์วิจัยพันธุ์ข้าวปัตตานี ฯ

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

มีการพูดคุย สะท้อนสถานการณ์จากสมาชิกในชุมชน ผ่านการประชุม และนำไปสู่การวางแผนการทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น การลดรายจ่าย การลดต้นทุนการผลิต การลดใช้สารเคมี

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

เนื่องจากเป็นชุมชนชนบท วิถีชุมชนมีการแบ่งปันเอื้ออาทร

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

มีการทำกิจกรรมร่วมกัน ช่วยเหลือกัน เช่น งานบุญประเพณีตามหลักศาสนา ,งานบวช งานแต่ง เป็นต้น

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

มีการทำเกษตร เช่นปลูกผัก ปลูกข้าวทั้งบริโภคเอง และเหลือจำหน่าย

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

เนื่องจากเป็นชุมชนชนบท วิถีชุมชนมีการแบ่งปันเอื้ออาทร มีการทำกิจกรรมร่วมกัน ช่วยเหลือกัน เช่น งานบุญประเพณีตามหลักศาสนา ,งานบวช งานแต่ง เป็นต้น

บ้านปะโอ หมู่ที่ 1 ตำบลม่วงงาม อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

ชุมชนบ้านปะโอ หมู่ที่ 1 มีจำนวนครัวเรือน 274 หลัง มีจำนวนประชากร 952 คน แยกเป็นชาย 443 คน และหญิง 509 คน คนในชุมชนส่วนใหญ่มีอาชีพทำเกษตร เช่น ทำนา ปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ ในวิถีเกษตรกรรมของคนในชุมชน 80 % มีการใช้สารเคมี ทำให้เกิดการตกค้างในพืชและผักและที่ดินในการทำเกษตร ตลอดจนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ เช่น โรคผิวหนัง ระบบทางเดินหายใจ จากการขับเคลื่อนโครงการฯ เกิดกระบวนการในการทำงานของทีมงาน และประชาชนในพื้นที่นำไปสู่ ชช.เข้มแข็งมีการจัดตั้งสภาผู้นำ 21 คน ในการร่วมกันคิด ประชุมหารือในพื้นที่ประจำทุกเดือนเพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนกิจกรรมต่าง ๆในชุมชน มีการเพิ่มประสิทธิภาพและพัฒนาศักยภาพคนในชุมชนเช่น การให้ความรู้การฝึกอบรมให้คนในชุมชนเข้ามาเรียนรู้เพื่อปรับใช้ในชีวิตประจำวัน การปลูกพืชหลังนาเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน เช่นการปลูกแตงโมโดยใช้ปุ๋ยอินทรีทำให้เกษตรสามารถขายได้ในราคาที่สูงกว่าราคาตามท้องตลาด เกิดรายได้ให้กับครัวเรือน 20,000 -30,000 บาทต่อปี ขณะที่การทำนาได้ผลผลิตที่สูงขึ้นเช่นกัน 3000 บาท ต่อไร่ เกิดการทำงาน ประสานกับส่วนราชการในพื้นที่เช่น สนง.เกษตร สนง.ชลประทานสนง.ประมงสนง.ปศุสัตว์มาหนุนเสริมความรู้ทางวิชาการมากขึ้น เช่น การทำปุ๋ยหมักอินทรีย์ สารไล่แมลง ทำให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิต มีการพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และปัญหาที่เกิดขึ้น เกษตรสามารถประกอบอาชีพได้อยางมีทิศทาง สามารถพึ่งตนเองได้

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3