แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ วัด ชุมชน ร่วมจัดการทุนที่บ้านทองพูน (ต่อยอดปี 2)

รหัสโครงการ 58-03890 รหัสสัญญา 58-00-2044 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

เกิดองค์ความรุ้ใหม่คือ
1.การทำน้ำหมักชีวภาพ 2.การทำปุ๋ยชีวภาพ 3.การทำเตาเผาถ่าน 4.การทำน้ำส้มควันไม้

ภาพกิจกรรม

 

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

1.น้ำหมักชีวภาพสูตรต่างๆ 2.ำปุ๋ยชีวภาพ 3.ำเตาเผาถ่าน 4.น้ำส้มควันไม้

ภาพถ่าย

 

3. กระบวนการใหม่

จากเดิมคนไม่ค่อยสนใจ เมือกิจกรรมตามโครงการทำได้ผล คนเข้ามาเรียนรู้เพิ่มขึ้น

บันทึกการประชุม

 

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

เดิมตัวใครตัวมัน เข้าประชุมเมื่อมีการแจกหรือมีประโยชน์ แต่ทุกวันนี้ เปลี่ยนความคิดใหม่ ต้องเข้ามามีส่วนร่วม มาแชร์ความรู้ และมาร่วมทำกิจกรรม ทุกอย่างทดลองเห็นผลจริง

บันทึกถอดบทเรียน

 

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

เกิดกลุ่มในชุมชน คือ
1.กลุ่มปุ๋ยชีวภาพ 2.กลุ่มเผาถ่าน 3.กลุ่มสวัสดิการและกลุ่มปลูกผัก

บันทึกถอดบทเรียน

 

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

1.แหล่งเรียนรู้เรื่องการเผาถ่าน 2.แหล่งเรียนรู้เรื่องการทำปุ๋ยและนำ้หมักชีวภาพ 3.แหล่งเรียนรู้เรื่องน้ำส้มควันไม้ 4.แหล่งเรียนรู้การปลูกผักผสมผสาน

บันทึกถอดบทเรียน

 

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

กิจกรรมทำปุ๋ยหมัก ได้เรียนรู้ ได้เห็นความสำคัญ ได้ผล คือ ลดรายจ่าย พาไปปลูกผัก โตเร็ว ลดค่าใช้จ่ายมีการทำเป็นศูนย์เรียนรู้ เห็นผลชัดเจนเกิดการยอมรับเพิ่มขึ้นและเข้ามาร่วมกิจกรรม ทำเกิดประโยชน์ ปลูกผัก เพาะผัก ลดค่าใช้จ่ายผักใบเขียว ปลอดสารพิษ ลดค่าใช้จ่ายได้ประมาณครึ่งหนึ่ง ตอนนี้ใส่ปุ๋ยนี้ ไม่ต้องซื้อปุ่ยลดได้ถึง ร้อยละ 80

ถอดบทเรียน

 

2. การบริโภค

ประชาชนครัวเรือนเป้าหมาย ตอนนี้มีการปลูกผักกินเอง ลดการซื้อผัก ทำให้ปลอดสารพิษ

ภาพกิจกรรม บันทึกประชุม

 

3. การออกกำลังกาย

มีการส่งเสริมให้ออกกำลังกาย โดยการปลูกผัก เดินไปทำไร่ ทำนา ทำให้ทุกคนได้ออกแรง

ถอดบทเรียน

 

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

ป้ายโครงการมีการรณรงค์ลดละเลิกบุหรี่

ภาพถ่าย

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

 

 

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

น้ำยาเอนกประสงค์ ตะลิงปิง นำมาทำเป็นน้ำยาล้างจาน มีความสะอาดมาก เพราะเป็นพืชสดในชุมชน หาได้เอง ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ไม่มีสารตกค้าง

ถอดบทเรียน

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

การเปลี่ยนแปลงหลังจากที่ได้ทำโครงการทำให้มีรายได้จาการเผาถ่านเริ่มจากเผาใช้ในครัวเรือน หลังจากเหลือก็ได้ขายให้กับคนในชุมชนและชุมชนใกล้เคียงในส่วนของวัด เงินที่ได้จากการขายก็นำไปเป็นสวัสดิการของกลุ่มลดต้นทุนการทำเกษตรหันมาใช้ปุ๋ยหมักส่วนที่บ้านก็สามารถเพิ่ม คุณวันทนา ไดบอกว่า การเผาถ่านสามารถเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวก็ประมาณ 300-400 บาท

ถอดบทเรียน

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

กิจกรรมทำปุ๋ยหมัก ได้เรียนรู้ ได้เห็นความสำคัญ ได้ผล คือ ลดรายจ่าย พาไปปลูกผัก โตเร็ว ลดค่าใช้จ่ายมีการทำเป็นศูนย์เรียนรู้ เห็นผลชัดเจนเกิดการยอมรับเพิ่มขึ้นและเข้ามาร่วมกิจกรรม ทำเกิดประโยชน์ ปลูกผัก เพาะผัก ลดค่าใช้จ่ายผักใบเขียว ปลอดสารพิษ

ถอดบทเรียน

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

 

 

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

กิจกรรมเผาถ่าน สามารถสร้างรายได้ให้ครัวเรือน ได้เดือนละ 3000 บาท

ถอดบทเรียน

 

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

ชุมชนและกลุ่มมีกฎว่า ทุกคนต้องเป็นสมาชิก และผู้ใหญ่บ้านประกาศในที่ประชุมทุกคนต้องประหยัดโดยการทำน้ำยาเอนกประงสงค์ สบู่ไว้ใช้เอง

บันทึกประชุม

 

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

มีการทำงานร่วมกันเป็นภาคีเครือข่ายได้แก่ รพสต.เขาพระบาท โรงเรียนวัดทองพูนพัฒนาชุมชน อบต.เขาพระบาท

บันทึกประชุม

 

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

 

 

 

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

ชุมชนมีการระดมทรัพยากร โดยการสนับสนุนวิทยากรจาก รพสต.เขาพระบาท และพัฒนากรรวมทั้งใช้วัดเป็นศูนย์กลางและพระช่วยเหลือในการปรับพฤติกรรม

ถอดบทเรียน

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

 

 

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

มีการประชุมคณะทำงานและถอดบทเรียนการทำงาน มีการสรุปเพื่อนำองค์ความรู้ไปใช้ในการพัฒนาต่อยอด

ถอดบทเรียน

 

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

ชุมชนและวัดได้ร่วมกันทำงาน จนเกิด บวร (บ้าน วัด โรงเรียน) เป็นการสร้างคุณค่าให้เกิดในกระบวนการทำงาน

ถอดบทเรียน

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

เดิมคนในชุมชน ไม่ค่อยสนใจ มองอย่างเดียว เมื่อทีมงาน ทดลองได้ผลจริง ก็มีการสนใจเพิ่มขึ้น
ดังนั้นการทำงานต้องให้ตรงกับความต้องการของชุมชนการพัฒนาต้องทำให้เกิดแนวทางการทำงานในชุมชน แบบมีส่วนร่วมมากขึ้น

ถอดบทเรียน

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

 

 

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

 

 

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

การดำเนินงานครั้งนี้ มีกลไกลสร้างความเข้มแข็งของสภาผู้นำชุมชนและสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน มีวัตถุประสงค์ ข้อที่ 1 มีสภาผู้นำที่เข้มแข็ง ตัวชี้วัดประกอบด้วย (1.1) สภาผู้นำมีการประชุมทุกเดือน จำนวน 10 ครั้ง (1.2) การประชุมสภาผู้นำแต่ละครั้ง มีผู้เข้าร่วมประชุมมากว่าร้อยละ 85 (1.3) การประชุมทุกครั้งมีการปรึกษาเรื่องการดำเนินงานโครงการและกิจกรรมพัฒนาหมู่บ้าน วัตถุประสงค์ข้อที่ 2 เพื่อให้ครัวเรือนเป้าหมายลดรายจ่ายด้วยทุนชุมชน ตัวชี้วัดประกอบด้วย (2.1)ครัวเรือนเป้าหมายเข้าร่วมกิจกรรม 100 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 100 (2.2) ครัวเรือนเป้าหมายเข้าร่วมกิจกรรมทุกครั้ง ร้อยละ 95 (เป้าหมายร้อยละ85) (2.3) ครัวเรือนเป้าหมายลดรายจ่ายในครัวเรือน 500 บาท (เป้าหมาย 200บาทต่อเดือน)ปีละ 6,000 บาท ในภาพรวมชุมชน 100 ครัวเรือน x 500 บาท = 50,000 บาทต่อเดือน ปีละ 600,000 บาท (2.4)เกิดศูนย์เรียนรู้ด้านเกษตรชีวภาพ 1 แห่ง แหล่งเรียนรู้ด้านพลังงาน 1 แห่ง โดยใช้สถานที่วัดทองพูน

กิจกรรมการพัฒนาทำให้มีการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในชุมชน ดังนี้

1.มีการเรียนรู้การทำน้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยหมักชีวภาพ ถ่านน้ำส้มควันไม้ น้ำยาเอนกประสงค์ และมีการเรียนรู้การทำสมุนไพรโดยการแปรรูปมาทำสบู่ น้ำยาสระผม ทำให้ชุมชนมีการเรียนรู้กันตลอดเวลา และนำไปใช้ในบ้านของตนเอง เป็นการลดจ่าย บางส่วนที่เหลือก็ขายได้ เช่น ถ่านไม้

2.ปัจจัยที่ทำให้เกิดความสำเร็จ คือ การทำงานเป็นกลุ่ม และเห็นได้ชัดคือ กลุ่มเผาถ่าน และการทำปุ่ยชีวภาพ

3.ปัญหาที่พบในการดำเนินงานคือ การไม่ยอมรับกันบางส่วน มักเป็นเรื่องส่วนตัว หรือการไม่ยอมรับกันมาก่อนเข้าโครงการ แต่เมื่อทำกิจกรรมร่วมกันก็ทำกันได้ด้วยดี แต่เมื่ออยู่ในสังคมก็ไม่คุย ทำให้ได้ข้อคิดจากโครงการคือ การไม่ล้ำเส้นระหว่างกัน ทำได้แค่ไหนก็ทำแค่นั้น

4.การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากโครงการคือ

4.1 มีรายได้จากการเผาถ่านขาย กระสอบละ 100 บาท เฉลี่ยเดือนละ 20 กระสอบ เป็นเงิน 2,000 บาท

4.2 ปุ๋ยหมักทำไว้ใช้เอง ไม่ได้เอง ลดการซื้อปุ๋ยจากภายนอกได้ เฉลี่ยเดือนละ 500 บาท

4.3 น้ำยาเอนกประสงค์ สบู่ น้ำยาซักผ้า ประหยัดได้เดือนละ 125 บาท

4.4 มีสถานที่เรียนรู้คือวัด จากเดิมคนไม่เข้าวัดปัจจุบันเข้าวัด มาทำกิจกรรมร่วมกัน เป็นการทำนุบำรุงศาสนา

4.5 มีการทำสังฆทานดิน ทำให้วัดเกิดรายได้ เป็นรายได้ที่นำมาพัฒนาวัด และร่วมกันทำบุญเต็มใจและศรัทธา

4.6 ครัวเรือนประหยัดรายได้ เดือนละ 500 บาท

5.สิ่งดีและสิ่งที่เปลี่ยนแปลงที่เกิดจากโครงการ คือ

5.1 คน จากคนที่ไม่มีรายได้เสริม นอกจากการทำนา เดิมทำนาอย่างเดียว ตอนนี้มีรายได้จากการเผาถ่าน มีการรวมตัวกันทำกิจกรรม เดิมต่างคนต่างทำ

5.2 ชุมชน คนในชุมชนหันมาให้ความร่วมมือมากขึ้น สนใจให้ความสำคัญต่อกิจกรรมของชุมชน ประโยชน์จากโครงการนี้มีมาก

5.3 สิ่งแวดล้อม มีการลดการใช้สารเคมี คนหันมาทำปุ๋ยหมักใช้เอง น้ำหมักชีวภาพใช้เอง ทำให้ปรับปรุงสภาพดิน เพิ่มคุณภาพของผิวดิน ทำให้ดินร่วนซุย และไม่มีสารตกค้างในดิน

6.เกิดนวัตกรรม 2 เรื่อง คือ สังฆทานดิน และ เตาถ่านทำน้ำส้มควันไม้

7.เกิดแหล่งเรียนรู้ในชุมชน คือ แหล่งเรียนรู้ปุ๋ยหมักที่วัดทองพูน

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3