แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ ทุนชุมชนสร้างรายได้บ้านสวนขัน (ต่อยอดปี 2)

รหัสโครงการ 58-03871 รหัสสัญญา 58-00-2255 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

เกิดความรู้ใหม่ 1.การทำปุ๋ยจากขุยมะพร้าว 2.การทำเกษตรผสมผสาน 3.การเลี้ยงเห็ด

ถอดบทเรียน

 

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

แหล่งเรียนรู้ในชุมชน
1.การทำปุ๋ยชีวภาพ 2.การทำเกษตรผสมผสาน 3.การเพาะเห็ด

ถอดบทเรียน

 

3. กระบวนการใหม่

เดิมมีการทำงานแบบเดี่ยวๆ ตอนนี้มาร่วมมือกันทำงานเป็นกลุ่ม

บันทึกประชุม

 

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

มีการเปิดโอกาสให้คนใหม่ๆ ได้เข้ามาเรียนรู้กระบวนการพัฒนางานตามโครงการและให้สมัครเป็นสมาชิก

บันทึกประชุม

 

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

1.เกิดกลุ่มเห็ดฟาง 2.กลุ่มปุ๋ยชีวภาพและเกษตรผสมผสาน

ภาพถ่าย

 

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

เกิดแแหล่งเรียนรู้ในชุมชน 3 เรื่อง
1.การทำปุ๋ยจากขุยมะพร้าว 2.การทำเกษตรผสมผสาน 3.การเพาะเห็ด

ภาพกิจกรรม

 

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

สิ่งที่เหลือ ใช้จากครัวเรือน เป็นการนำสิ่งที่เหลือใช้จากครัวเรือนนำมาทำเป็นปุ๋ยหมักชีวภาพหรือน้ำหมักชีวภาพ เช่น ผักที่เหลือจากทำอาหาร ไม่ต้องทิ้ง แต่ให้ทิ้งลงถังน้ำหมักส่งผลคือ 1.ลดรายจ่ายในการปลูกผักเพราะใช้ชีวภาพ 2.ลดขยะครัวเรือน 3.ลดแมลงนำโรค

ถอดบทเรียน

 

2. การบริโภค

 

 

 

3. การออกกำลังกาย

มีการออกกำลังกายหรือออกแรง จากการรดน้ำผัก

ถอดบทเรียน

 

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

มีป้ายรณรงค์ห้ามสุบบุหรี่ ที่สถานที่ประชุม

ป้ายโครงการ

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

 

 

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

มีการทำปุ๋ยชีวภาพไว้ใ้ช้เอง และส่งเสริมการปลูกผักและทำการเกษตรแบบผสมผสาน -ลดสารเคมี
-เพิ่มรายได้

ถอดบทเรียน

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

 

 

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

กิจกรรมในโครกงารส่งเสริมการปลูกผักและส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสาน โดยใช้ปุ๋ยชีวภาพ
ลดการใช้สารเคมี

ถอดบทเรียน

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

 

 

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

มีรายได้จากการปุ๋ยชีวภาพและเกษตรผสมผสานเดือนละ 3,000 บาท

ถอดบทเรียน

 

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

1.ทุกในครัวเรือนต้องปลูกพืชสมุนไพรครัวเรือนละ 5ชนิด 2.ทุกครัวเรือนต้องมีเห็ดนางฟ้าครัวเรือนละอย่างน้อย 10 ก้อน 3.ทุกครัวเรือนต้องมีปุ๋ยน้ำหมัก 1กระสอบ

บันทึกประชุม

 

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

มีภาคีเข้ามาร่วมกระบวนการทำงานและส่งเสริม เช่น รพสต.สวนขัน อบต.สวนขัน ครู กศน. มาร่วมเป็นวิทยากรและให้ความรู้

ถอดบทเรียน

 

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

 

 

 

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

มีการใช้ทรัพยากรในชุมชนให้เกิดประโยชน์มากที่สุด เช่น การทำขุยมะพร้าวเป็นปุ๋ยชีวภาพ

ถอดบทเรียน

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

 

 

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

 

 

 

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

กลุ่มเป้าหมายที่ร่วมถอดบทเรียน บอกว่าทุกคนมีความสุข มีความเข้าใจกัน มีการเรียนรู้เกษตรผสมผสาน ทำให้เกิดรายได้ คนในครอบครัวช่วยกัน

ถอดบทเรียน

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

 

 

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

 

 

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

 

 

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

การดำเนินงานครั้งนี้เป็นการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน มีวัตถุประสงค์ ข้อที่ 1 มีสภาผู้นำที่เข้มแข็ง ตัวชี้วัดประกอบด้วย (1.1) สภาผู้นำมีการประชุมทุกเดือน จำนวน 10 ครั้ง (1.2) การประชุมสภาผู้นำแต่ละครั้ง มีผู้เข้าร่วมประชุมร้อยละ90(1.3) การประชุมทุกครั้งมีการปรึกษาเรื่องการดำเนินงานโครงการและกิจกรรมพัฒนาหมู่บ้านวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 เพื่อลดรายจ่ายครัวเรือนโดยกระบวนการเรียนรู้ทุนชุมชน ตัวชี้วัดประกอบด้วย (2.1) ครัวเรือนเป้าหมายเรียนรู้บัญชีครัวเรือน 120 ครัวเรือน ร้อยละ 100 (2.2) ครัวเรือนลดรายจ่ายด้านเกษตร ครัวเรือนละ 15,000 บาทต่อปี ด้วยกระบวนการเรียนรู้ชีวภาพ (2.3) ครัวเรือนมีรายได้จากการเพาะเห็ดนางฟ้า เดือนละ 3,000 บาท x 50 ครัวเรือน รวมเป็นเงิน 150,000 บาท

จากการพัฒนาโครงการ พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงหลายประเด็น ดังนี้

  1. มีการเรียนรู้ในการทำเกษตรชีวภาพ โดยการนำเศษอาหารครัวเรือนมาทำเป็นปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพ สามารถลดการใช้สารเคมี และลดรายจ่ายในการซื้อสารเคมีด้านการเกษตร
  2. เกิดความภาคภูมิใจที่มีนำทุนในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์ โดยการนำมาทำเป็นปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพ และนำสิ่งเหล่านั้นมาปลูกผัก เป็นผักปลอดสารพิษ เมื่อนำมารับประทานทำให้ชีวิตได้ปลอดจากสารเคมี
  3. ลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มรายได้ครัวเรือน เนื่องจากมีการส่งเสริมให้มีการปลูกผักปลอดสารพิษ และการเพาะเห็ดในครัวเรือน ทำให้มีรายได้เสริมในครัวเรือน
  4. มีกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยการเรียนรู้ทุนชุมชน ในการเพาะเห็ดฟาง เรียนรู้การทำเกษตรผสมผสาน โดยใช้ครูหรือปราชญ์ในชุมชน เป็นผู้ที่สอนแนะ ทำให้เกิดความเข้าใจกันในการทำงานร่วมกันและลดความขัดแย้ง แม้ว่าช่วงแรกจะไม่ค่อยเข้าใจกันเท่าไร ต่อมาเมื่อทำกิจกรรมร่วมกันก็เริ่มเข้าใจกัน
  5. เกิดกิจกรรมต่อยอดในชุมชนได้คือ มีแหล่งสร้างรายได้ในครัวเรือนและทำเป็นสินค้าส่งออกได้ หรือสร้างเป็นคลังอาหารชุมชน
  6. นวัตกรรมที่เกิดขึ้น คือ การเพาะเห็ดในครัวเรือน และแหล่งเรียนรู้ด้านเกษตรผสมผสาน
  7. เกิดแหล่งเรียนรู้เกษตรชีวภาพ เป็นการจัดทำแหล่งเรียนในชุมชน โดยการทำเกษตรชีวภาพแบบผสมผสาน มีการปลูกผัก เลี้ยงไก่ เลี้ยงปลา และนำส่วนที่เหลือเช่น ขี้ไก่ ขี้วัว ส่วนที่เหลือจากเศษวัสดุธรรมชาติ นำมาทำเป็นปุ๋ยชีวภาพ น้ำหมักชีวภาพ
** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3