โครงการตลาดอาหารปลอดภัยของชุมชน ม.13 บ้านนา ต.เกาะเต่า อ.ป่าพะยอม จ.พัทลุง

แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ โครงการตลาดอาหารปลอดภัยของชุมชน ม.13 บ้านนา ต.เกาะเต่า อ.ป่าพะยอม จ.พัทลุง

รหัสโครงการ 57-01424 รหัสสัญญา 57-00-0952 ระยะเวลาโครงการ 1 มิถุนายน 2557 - 30 มิถุนายน 2558

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

 

 

 

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

 

 

 

3. กระบวนการใหม่

เกิดกระบวนการใหม่ในชุมชน คือการทำงานร่วมกันระหว่างท้องที่คือผู้ใหญ่บ้านท้องถิ่นคือองค์การบริหารส่วนตำบลเกาะเต่า และท้องทุ่ง คือเครือข่ายประชาสังคมในพื้นที่ตำบลเกาะเต่า มาทำงานร่วมกันเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารให้เกิดขึ้นในชุมชนบ้านนา

กิจกรรมการดำเนินงานร่วมกันของ 3 ภาคส่วน

จะต้องมีการดำเนินการร่วมกันอย่างต่อเนื่องโดยขยายประเด็นจากแปลงผักชุมชน ไปสู่ฟาร์มผลิตเนื้อสัตว์ชุมชน หรืออาหารประเภทอื่น ๆ เพื่อให้เกิดชุมชนมั่นคงทางอาหารอย่างแท้จริง

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

 

 

 

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

เกิดกลุ่มบริหารจัดการแปลงผักชุมชนและกลุ่มบริหารจัดการตลาดนัดสีเขียวชุมชน ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกันของชาวบ้านที่มีผลประโยชน์ร่วมกันในการบริหารจัดการแปลงผัก มีสมาชิก 93 ราย ส่วนการบริหารจัดการตลาดมีตัวแทนจาก อบต. มาร่วมเป็นคณะทำงานในกลุ่มด้วย

รายชื่อสมาชิกกลุ่มผลิตผักปลอดสารพิษชุมชนบ้านนา

สร้างกิจกรรมหรือกติกาต่าง ๆ ของกลุ่มอย่างต่อเนื่องและอาจต้องเชื่อมโยงภาคีอื่นๆ เข้ามาร่วมกลุ่มให้มากขึ้น

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

 

 

 

2. การบริโภค

มีการส่งเสริมการบริโภคอาหารปลอดภัยโดยใช้ฐานผักปลอดสารพิษที่ชุมชนผลิตได้เอง มาสร้างเป็นเมนูสุขภาพ ซึ่งได้รับความรู้ที่ถูกต้องจากนักวิชาการด้านโภชนาการจากมหาวิทยาลัยทักษิณ ทำให้ได้เมนูที่ถูกปาก ถูกสุขภาพ ถูกใจคนในชุมชน

แปลงผักปลอดสารพิษและเมนูอาหารปลอดภัยชุมชนบ้านนา

ขยายผลเมนูสุขภาพไปยังส่วนราชการหรือโรงเรียนในพื้นที่เพื่อให้เป็นเมนูหลักในการบริโภคของนักเรียน

3. การออกกำลังกาย

 

 

 

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

 

 

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

 

 

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

ชุมชนมีการปรับวิถีชีวิตจากเดิมหาซื้อวัตถุดิบในการทำอาหารจากตลาดหรือห้างสรรพสินค้า มาหาซื้อในตลาดนัดชุมชน ซึ่งได้ท้งของดีและราคาถูก และมีหลายครอบครัวที่เริ่มปลูกทุกอย่างที่กิน กินทุกอย่างที่ปลูก เป็นการปรับวิถีชีวิตสู่ชีวิตพอเพียง

กิจกรรมตลาดนัดสีเขียวชุมชน

ส่งเสริมให้ครัวเรือนปรับวิถีชีวิตเพิ่มการเลี้ยงวัตว์และปลูกสมุนไพรไว้บริโภค เพื่อการพึ่งตนเองสร้างความมั่นคงทางอาหารระดับครัวเรือนอย่างแท้จริง

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

 

 

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

 

 

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

 

 

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

 

 

 

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

 

 

 

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

 

 

 

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

 

 

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

 

 

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

 

 

 

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

 

 

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

 

 

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

 

 

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

 

 

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

การดำเนินโครงการตลาดอาหารปลอดภัยของชุมชน ม.13 บ้านนา ต.เกาะเต่า อ.ป่าพะยอม จ.พัทลุง เกิดจากการที่วิถีชีวิตของคนในชุมชนเริ่มเปลี่ยนแปลงไปตามกระแสของการบริโภคนิยมมีพฤติกรรมเน้นความสะดวกสบาย สะดวกซื้อ สะดวกรับประทาน โดยมิได้คำนึงถึงความปลอดภัยซึ่งจะส่งผลกระทบต่อปัญหาสุขภาพในระยะยาว อันจะเกี่ยวโยงไปถึงปัญหาการมีผู้ป่วย เกิดภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลและรักษาพยาบาล กระทบต่อปัญหาเศรษฐกิจภาคครัวเรือน และก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิต ปัญหาสังคม และปัญหาด้านอื่นๆตามมา ดังนั้นเพื่อหยุดยั้งและป้องกันปัญหาด้านสุขภาพของคนในชุมชน จึงเป็นเรื่องที่จะต้องให้ความสำคัญในการแก้ปัญหาเรื่องการบริโภคอย่างปลอดภัย โดยการส่งเสริมความรู้เรื่องโภชนาการและการบริหารจัดการอาหารปลอดสารพิษในชุมชนอย่างครบวงจร เริ่มตั้งแต่หลักการบริโภคอาหารถูกหลักโภชนาการ และวิธีการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ปลอดสารพิษ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การแก้ปัญหาศัตรูพืช ปัญหาการควบคุมคุณภาพการผลิต ปัญหาการขยายพันธ์พืช การจัดการระบบตลาดในการจัดจำหน่ายสินค้าปลอดสารพิษ

ผลการดำเนินงานโครงการตลอดระเวลา 1 ปี นั้นเป็นไปตามเป้าหมายของโครงการ คือ มีการพัฒนาแปลงผักชุมชนร่วมกัน เพื่อเป็นฐานการผลิตอาหารของชุมชนพื้นที่สาธารณะที่ใช้เป็นพื้นที่ขององค์การบริหารส่วนตำบลเกาะเต่าการดำเนินการพัฒนาแปลงได้รับความร่วมมือจากพัฒนาชุมชนและเกษตรอำเภอเป็นอย่างดี พันธุ์ผักที่ใช้ปลูกในแปลงก็เกิดจากกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน โดยการปรึกษาหารือและเลือกพันธุ์ผักที่คนในชุมชนนิยมบริโภคเป็นหลักเมื่อได้ผลผลิตจากแปลงผัก ก็ได้จัดให้มีตลาดนัดสีเขียวชุมชนขึ้น โดยใช้พื้นที่หอประชุมหมู่บ้านเป็นตลาดนัดซึ่งจัดขึ้นทุกวันเสาร์ ทำให้ประชาชนในพื้นที่สามารถหาซื้อผักปลอดสารพาในราคาถูกสามารถเข้าถึงสิ่งที่ทำให้สุขภาพดีขึ้นได้อย่างสะดวกนอกจากนี้ยังมีการพัฒนาเมนูอาหารที่ดีต่อสุขภาพ โดยได้รับความร่วมมือจากสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหารคณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชนมหาวิทยาลัยทักษิณวิทยาเขตพัทลุงให้ความรู้เรื่องการแปรรูปอาหารที่ส่งเสริมสุขภาพ

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นในชุมชนบ้านนา หมู่ที่ 13 ตำบลเกาะเต่า คือเกิดกระบวนการบริหารจัดการชุมชนร่วมกัน โดยใช้ประเด็นความมั่นคงทางอาหารเป็นประเด็นร่วมกันเกิดพื้นที่สาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาพของคนในชุมชน และการทำงานร่วมกันของท้องที่ท้องถิ่นและภาควิชาการในพื้นที่การดำเนินการในลักษณะนี้จะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างชุมชนท้องถิ่นให้น่าอยู่

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3