แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ บ้านมะนังเข้มแข็งด้วยเศรษฐกิจพอเพียงที่ยั่งยืน

รหัสโครงการ 58-03923 รหัสสัญญา 58-00-1987 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

การแก้ปัญหาต่างๆในหมู่บ้านผ่านสภาแกนนำหมู่บ้าน

วาระการประชุม

สร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาต่อยอดต่างๆ

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

กลองยาวหมู่บ้าน

ภาพถ่าย

ให้มีการนำกลองยาวมาร่วมในงานประเพณีหมู่บ้านและสืบสานเป็นวัฒธรรม

3. กระบวนการใหม่

 

 

 

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

การมีส่วนร่วมผ่านสภาหมู่บ้าน

วาระการประชุม

 

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

เกิดแกนนำชุมชนซึ่งเป็นผู้นำในชุมชนเดิมและเกิดแกนนำใหม่ที่ทำกิจกรรมในโครงการเพิ่มมากขึ้น

ผลลัพธ์การดำเนินโครงการ/รายงานการประชุมหมู่บ้าน / ภาพถ่ายกิจกรรม

ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

ครัวเรือนตัวอย่าง

ภาพถ่าย รายชื่อครัวเรือน

นำบัญชีครัวเรือนในภาพรวมหมุ่บ้านมาดุว่ารายจ่ายเกิดจากอะไรและแก้ปัญหาในภาพรวมหมู่บ้าน

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

 

 

 

2. การบริโภค

การบริโภคผักสวนครัว ลดการใช้สารเคมีปลูกพืชผัก

ครัวเรือนตัวอย่าง

นำผักที่เหลือจากการบริโภคในครัวเรือนมาจำหน่ายเพิ่มรายได้

3. การออกกำลังกาย

เกิดการออกกำลังกายโดยการชวนกันทำแปลงผักสาธารณะริมถนน

ภาพถ่ายกิจกรรม

ผู้นำต้องทำให้ต่อเนื่อง

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

กติกาของหมู่บ้าน ในเรืองการลด ละเลิกการพนันสิ่งเสพติด

วาระการประชุม/ภาพถ่ายกิจกรรม

การติดตามและให้รางวัลบุคคลที่ปฏิบัติตามดี

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

การใช้ศาสนาเป็นสิ่งยึดเหนี่ยว

ประชาชนเข้าวัดมากขึ้น

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

 

 

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

 

 

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

การปรับปรุงครัวเรือนให้สะอาด และสวยงามเพื่อรับการศึกษาดูงาน จำนนวน 20 ครัวเรือน

ภาพถา่ย

สนับสนุนให้มีครัวเรือนเพิ่มขึ้น

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

มีการใช้ศาสนาโดยยึดหลักศีล 5 ในการดำเนินชีัวิต

กติกาหมู่บ้าน

สนับสนุนเด็กและเยาวชนร่วมมากขึ้น

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

ครัวเรือนที่ออมและทำบัญชี 20 ครัวเรือน

บัญชีครัวเรือน

เป็นตัวอย่างให้ครัวเรือนอื่นๆ

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

มีกติกาหมู่บ้าน 1 ชุด

1.1ลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ โดยการปลูกพืช ผัก มากกว่า 3 ชนิดขึ้นไป

1.2 มีการจัดทำบัญชีอย่างสม่ำเสมอ

1.3เป็นสมาชิกกลุ่มในหมู่บ้าน มีการออมอย่างสม่ำเสมอ

  1. เกิดการมีส่วนร่วมของครัวเรือนอื่นๆเพิ่มมากขึ้น

ภาพถ่าย

ควรมีการนำมาปฏิบัติและสร้างการมีส่วนร่วมในการนำกติกามาเพื่อแก้ไขปัญหาอื่นๆด้วย

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

เกิดการเชื่อมโยงกับภาครัฐ เช่น เกษตรอำเภอ โรงเรียน

กิจกรรมที่มีประชาชนมาร่วมมาก

 

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

 

 

 

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

ภาคส่วนรัฐบาลและเอกชนให้ความร่วมมือเพิ่มขึ้น

กิจกรรมต่อเนือ่งและได้รับการยอมรับ

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

หลังจากปิดโครงการมีการประชุมหมู่บ้านอย่างต่อเนื่อง

วาระการประชุม

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

 

 

 

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

เกิดทักษะการดำเนินกิจกรรม โดยเฉพาะทักษะในการใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ

ครัวเรือนที่มีการออมเพิ่มขึ้นและลดรายจ่าย / บัญชีครัวเรือน

ควรทำต่อเนื่อง

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

แกนนำและประชาชนภาคภูมิใจ

รายงานการถอดบทเรียน

นำมาบอกเล่ากันในทีประชุมเพื่อพัฒนาหมู่บ้านต่อเนื่อง

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

ความเสียสละของแกนนำ นำโดยผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ๋บ้าน

ประชาชนสะท้อน / วาระการประชุม

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

วิถีชีวิตที่เรียบง่าย ของหมู่บ้าน ไม่มีความขัดแย้ง

ไม่มีคดีร้ายแรงในหมู่บ้าน

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

เกิดการรวมกลุ่มทำกิจกรรมและเกิดการให้ความร่วมมือมากขึ้น ไม่มีความขัดแย้ง

ภาพถ่ายกิจกรรมต่างๆที่มีประชาชนเข้าร่วมมากโดยไม่เกิดความขัดแย้ง

ผู้นำหมู่บ้านพัฒนาต่อตามปัญหาที่เกิดขึ้นจริง

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

เกิดการใช้ข้อมูลในการแก้ปัญหาและเริ่มตระหนักถึงการค้นหาข้อมูลต่างๆก่อนลงมือแก้ไข

ข้อมูลชุดหนี้สินหมู่บ้าน1 ชุด

นำมาลดรายจ่ายและหาแนวทางเพิ่มรายได้

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

บ้านมะนัง มีจำนวน 374 ครัวเรือน ประชากรทั้งหมด 1,146 คน เป็นหมู่บ้านที่มีขนาดใหญ่ในอำเภอมะนัง มีการเปลี่ยนแปลงผู้นำไปแล้วจำนวน 4 คน ปัจุบัน คือนายสมใจ ส่องสง ผู้ใหญ่บ้าน มีภูมิปัญญาท้องถิ่น ในการทำจักรสานจากวัสดุธรรมชาติ เช่น ทำอุปกรณ์ดักจับปลา ทำไซ นาง ฆ้อง และการทำกะด้ง ปัญหาของหมู่บ้านอันดับต้นๆคือ วามไม่มั่นคงในที่ดินทำกิน(ไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินทำกิน)รายรับไม่เพียงพอกับรายจ่าย มีหนี้สิน จึงเข้ามาขอโครงการเพื่อแก้ปัญหาหนี้สินโดยใช้โครงการเศรษฐกิจพอเพียงในการแก้ปัญหา วัตถุประสงค์ของโครงการ 1) เพื่อส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชน 2) เพื่อให้เกิดแผนชุมชนส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการเพิ่มรายได้ ด้านลดรายจ่าย ด้านการออม และด้านชุมชนเอื้ออาทร 3) เพื่อลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ และเกิดการออมในครัวเรือน 4)เพื่อให้เกิดการเอื้ออาทรแบ่งปัน สืบสานภูมิปัญญาและวัฒนธรรมชุมช 5) เกิดกลไกชุมชนเข้มแข็ง

ผลการดำเนินงานพบว่า หมู่บ้านสามารถดำเนินกิจกรรมต่างๆในโครงการได้ครบถ้วนไม่เกิดความขัดแย้งและเกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจน ได้แก่

-1) เกิดสภาหมู่บ้านมีการประชุมอย่างต่อเนื่องทุกเดือน ผลจากการจัดประชุมทุกเดือน ทำให้เกิดการติดตามประเมินผลความก้าวหน้าการทำโครงการของชุมชน ทำให้การแก้ปัญหาต่าง ๆ ง่ายขึ้น การประชุมยังเป็นโอกาสของการทบทวนแผนงานชุมชน การทำงานร่วมกับเครือข่าย เพื่อขับเคลื่อนบ้านมะนังให้สามารถจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น และเป็นชุมชนจัดการตนเองได้

-2) เกิดกติกาของหมู่บ้าน 1 ชุด ที่มาจากการมีส่วนร่วมคิด ร่วมนำมาปฏิบ้ติ และร่วมกันรักษากติกาซึ่งดำเนินการจัดการในที่ประชุมหมู่บ้านทุกเดือน

  • 3) เกิดครัวเรือนตัวอย่างที่ได้รับการยอมรับจำนวน 20 ครัวเรือน จากการทำครัวเรือนต้นแบบสามารถลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ในครัวเรือน สามารถลดต้นทุนการผลิตในการทำปุ๋ยหมักไว้ใช้เอง ครัวเรือนต้นแบบสามารถขยายผลการดำเนินการไปยังครัวเรือนอื่นเพิ่มขึ้นได้

  • 4) เกิดการอนุรักษ์วัฒนธรรมคือกลุ่มกลองยาวซึ่งมีสมาชิกถึงกมากกว่า 100 กว่าประกอบด้วยกลุ่มอายุหลากหลายตั้งแต่เยาวชนจนถึงผู้สูงอายุ การรวมกลุ่มรำกลองยาวเพื่อสืบสานประเพณีวัฒนธรรมให้คงอยู่และมีการดำเนินกิจกรรมทางศาสนาร่วมกันของคนในชุมชนอย่างต่อเนื่อง

    ปัญหาอุปสรรคคือเวลาที่ทำกิจกรรมบ่อย ดังนั้นการปรับกิจกรรมให้สอดคล้องกับเวลาที่ชาวบ้านว่าง เป็นช่วงบ่ายๆหลังจากกรีดยาง

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3