แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ ผังนิคมเข้มแข็ง เสริมสร้างสุขภาพเด็กเยาวชนอย่างยั่งยืน

รหัสโครงการ 58-03941 รหัสสัญญา 58-00-1986 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

 

 

 

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

 

 

 

3. กระบวนการใหม่

เกิดกระบวนการทำงานโดยสภาชุมชน

การประชุมทุกเดือน

แกนนำขับเคลื่อนต่อ

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่
  • การประชุมสภาผุ้นำ

รายงานประชุม

ดำเนินการต่อ

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

1 กลุ่มออมทรัพย์

  1. กลุ่มเศรษฐกิจพอเพียง

3.กลุ่มเยาวชนสร้างอาชีพ

 

 

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

เกิดครัวเรือนต้นแบบ จำนวน 20 ครัวเรือน

ภาพถ่าย

ขยายเพิ่มจำนวนครัวเรือนต้นแบบ

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

มีการออกกำลังกาย การลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ทำให้ความเครียดลดลง

ลานกีฬาหมู่บ้าน

ส่งเสริมต่อโดยแกนนำและภาคส่วนร้ฐในพื้นที่

2. การบริโภค

 

 

 

3. การออกกำลังกาย

ลานกีฬาหมู่บ้าน

สถานที่และภาพถ่ายประกอบ

สนับสนุนต่อเนื่องจากแกนนำหมู่บ้าน

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

 

 

 

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

การออกกำลังกายทำให้ลดความเครียดและมีการปฏิบัติสัมพันธ์คนในหมู่บ้านทำให้เกิดความเข้าใจกันระหว่างวัยมากขึ้น

ลานกีฬา

ส่งเสริมต่อโดยแกนนำและภาคส่วนร้ฐในพื้นที่

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

 

 

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

 

 

 

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

 

 

 

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

เกิดเยาวชนเข้าร่วมสภาหมู่บ้านลดความขัดแย้งในกลุ่มเ่ยาวชน กับวัยผู้ใหญ๋

รายงานประชุม

เสริมสร้างศักยภาพเยาวชน

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

เกิดกลุ่มออมทรัพย์ทำให้มีการออมเกิดขึ้น

จำนวนสมาชิกกลุ่มและบัญชีการออม

ส่งเสริมให้มีความเข้มแข็งดำเนินการเป็นทีม

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

กติกาหมู่บ้านจากการมีส่วนร่วมของชาวบ้านและติดตามในที่ประชุมสภาหมู่บ้าน

ภายถ่ายกิจกรรม

ดำเนินการต่อเนื่องโดยแกนนำหมู่บ้าน

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

มาตรการที่เกิดจากกิจกรรมหรือปัญหาในหมู่บ้านและติดตามในที่ประชุมโดยผู้ใหญ่บ้านเป็นแกนนำ

ภายถ่ายกิจกรรม

ติดตามมาตรการต่อเนื่อง

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

เกิดการเชื่อมโยงกับหน่วยงานภาครัฐ เช่น เกษตรอำเภอ โรงเรียน ศูนย์ส่งเสริมอาชีพ เป็นต้น

การดำเนินกิจกรรมกลุ่มต่างๆ

ส่งเสริมให้กลุ่มสร้างอาชีพและรายได้อย่างเป็นรูปธรรม

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

แกนนำสามารถเข้าไปของบประมาณโครงการจากแหล่งเงินทุนอื่นๆได้

ตัวโครงการ

พัฒนาแกนนำต่อเนื่อง

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

 

 

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

มีกลุ่มเยาวชนและกลุ่มสภาแกนนำหมู่บ้านดำเนินการต่อเนื่อง

รายงานการประชุมและภาพถ่ายกิจกรรม

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

จากการถอดบทเรียนทำให้แกนนำเกิดการเรียนรู้และสรุปเป็นเอกสารความรู้ของหมู่บ้านได้ ู

เอกสารชุดสรุปบทเรียนการดำเนินโครการหมู่บ้าน

นำความรู้ที่ได้มาใช้ในการดำเนินการกิจกรรมของหมู่บ้านต่อเนื่อง

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

แกนนำสามารถดำเนินกิจกรรมในโครงสำเร็จไม่เกิดความขัดแย้ง มีความโปร่งใสในการดำเนินงาน

รายงานปิดงวดและรายงานต่างๆ

เสริมสร้างศักยภาพแกนนำให้ดำเนินการต่อ

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

แกนนำเกิดความภาคภูมิใจ

จากการถอดบทเรียน

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

 

 

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

 

 

 

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

 

 

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

บ้านผัง 16,17,19,20 หมู่ที่ 8 ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอมะนัง จังหวัดสตูลเป็นหมู่บ้านหนึ่งในเก้าหมู่บ้านของตำบลนิคมพัฒนาจำนวนครัวเรือนทั้งหมด245ครัวเรือนประชากรทั้งหมด 950 คนแยกเป็นชาย490 คน460คน (ข้อมูลจากทะเบียนราษฎร) เป็นหมู่บ้านที่มีชาวบ้านมาตั้งถิ่นฐานตั้งแต่ปี พ.ศ 2509 เป็นต้นมา โดยกรมประชาสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศพระราชกฤษฎีกาจัดสรรที่ดินทำกินให้กับราษฎร โดยจัดตั้งนิคมสร้างตนเองพัฒนาภาคใต้จังหวัดสตูล โดยจัดสรรที่ทำกินให้กับเกษตรกร ครอบครัวละ 18 ไร่ พร้อมเงินกู้ในการประกอบอาชีพครอบครัวละ 40,000 บาท โดยการเปิดรับเป็นสมาชิกนิคมฯ ฉะนั้นราษฎรในหมู่บ้านเป็นคนอพยพถิ่นฐานมาเป็นสมาชิกนิคมจากหลายจังหวัดในภาคใต้เช่น จังหวัด สงขลา พัทลุง นครศรีธรรมราช ปัตตานี ฯลฯ เป็นต้น ประชากรส่วนใหญ่เลื่อมใสและนับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 99.20ศาสนาอิสลาม ร้อยละ 0.69 และศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.11 ซึ่งความแตกต่างทางด้านศาสนาขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมมิใช่ปัญหาอุปสรรคในการอยู่ร่วมกันแบบสมานฉันท์ของประชากร ความไว้วางใจและให้ความร่วมมือกับราษฎรในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ด้วยดี อีกทั้งผู้นำหมู่บ้าน คือนายวิโรจน์ น้ำเย็น สามารถประสานและบริหารจัดการตามบทบาทหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายได้เป็นอย่างดีประเพณี วัฒนธรรมที่สำคัญทางศาสนา คือประเพณีชักพระ ประเพณีวันสงกรานต์รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ ราษฎรประกอบอาชีพเกษตรกรรม(ทำสวนยางและปาล์มน้ำมัน) เป็นอาชีพหลัก เกษตรกรรมร้อยละ89.57 รับจ้างร้อยละ0.66 ปัญหาที่เข้ามาทำโครงการอันดับแรกๆ คือ เด็กและเยาวชนกลุ่มเสี่ยงว่างงาน รายรับไม่เพียงพอกับรายจ่าย และยาเสพติดในเยาวชนกลุ่มเสี่ยง ดังนั้นจึงเข้ามาพัฒนาโครงการให้เกิดความเข้มแข็งของชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)เพื่อส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมและกลไกลชุมชนเข้มแข็ง 2) เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของเด็กเยาวชน ลดรายจ่ายเพิ่มรายได้และการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ 3) เพื่อให้เกิดพื้นที่สาธารณในการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชนโดยเยาวชน และ4)เพื่อให้เกิดกติกาของเยาวชนในการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณค่า

ผลการดำเนินงานพบว่าวัตถุประสงค์ข้อที่ 1)เกิดการมีส่วนร่วมและกลไกลชุมชนเข้มแข็ง ซึ่งเกิดกลุ่มแกนนำเยาวชนจำนวน 10 คน และมีการประชุมสภาหมุ่บ้านทุกเดือน วัตถุประสงค์ข้อที่ 2-4 เยาวชนมีการขับเคลื่อนงานสำเร็จดังนี้ 1 เกิดแกนนำหมู่บ้านในการขับเคลื่อนกิจกรรมในชุมชน 2 สภาผู้นำชุมชนขับเคลื่อนกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายประสบผลสำเร็จอีกระดับ 3 มีกติกาของเยาวชนที่ตกลงร่วมกันในการดำเนินชีวิตอยู่ร่วมกันภายในชุมชน 4 เยาวชนมีการรวมกลุ่มในการทำกิจกรรมและสร้างความเข้าใจร่วมกันมากขึ้น 5 เยาวชนมีกิจกรรมมีงานทำ มีรายได้ เพิ่มมากขึ้น
6 เยาวชนมีความกระตื้อรือร้น ในการร่วมกันทำกิจกรรมส่วนร่วมมากขึ้น 7 เยาวชนสามารถใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ โดยการเล่นกีฬามากขึ้น 8 เยาวชน มีกิจกรรมในการทำร่วมกัน ทำให้ไม่ไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3