แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ รักษ์เกาะสาหร่าย หมู่ที่ 5 ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล

รหัสโครงการ 58-03963 รหัสสัญญา 58-00-1916 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

สภาหมู่บ้านประกอบด้วยกรรมการหมู่บ้านและตัวแทนกลุ่มต่างๆในชุมชนจำนวน35คน

การประชุมสภาหมู่บ้านเดือนละ1ครั้ง

การประชุมสภาหมู่บ้านในการจัดทำข้อตกลงและเสนอข้อบัญญัติหมู่บ้านต่อไป

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

 

 

 

3. กระบวนการใหม่

 

 

 

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

 

 

 

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

กลุ่มครัวเรือนอาสา และกลุ่มจิตอาสาในชุมชน

กลุ่มครัวเรือนอาสา จำนวน 60 ครัวเรือน

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการซื้อและใช้จ่ายสินค้าโดยใช้ถุงผ้าแทนถุงพาสติกในชุมชน

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

เป็นศุนย์กลางในการพบปะพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการจัดการขยะชุมชน

ศูนย์เรียนรู้โอมสเตชุุมชนเรื่องการรณรงค์ไม่ใช้โพม คัดแยกขยะ

เป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้โดยการสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

7. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

ร้านของชำ ชั้นวางของต้องสูง ต้องมีการแยกขนม มีการแนะนำการใช้ถุง ย่าม หรือตะกร้า ควรสำรวจขนมที่ซื้อมาขายให้มีประโยชน์ต่อผู้บริโภค การใส่ผงชูรสไม่ดีต่อสุขภาพ

มาตรการในการลดการนำเข้าขยะในชุมชนและร้านค้า

การนำมาตรการในการลดการนำเข้าขยะในชุมชนและร้านค้าสู่การจัดทำข้อบัญญัติชุมชน

2. การบริโภค

การนำปุ๋ยหมักชีวภาพในการปลูกผักบริโภคในครัวเรือน

การจัดทำน้ำหมักชีวภาพ

การจัดทำปุ๋ยหมักชีวภาพเพื่อลดรายจ่ายในการซื้อปุ๋ยเคมีในการปลูกผักในชุมชน

3. การออกกำลังกาย

 

 

 

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

การมีส่วนร่วมในการไม่สูบบุหรี่ในสถานที่ติดป้ายพื้นที่ปลอดบุหรี่ตลอดกิจกรรมโครงการ

ป้ายพื้นที่ปลอดบุหรี่ 2 ป้าย

การรณรงค์พื้นที่สาธารณะในการไม่สูบหรี่ในชุมชน

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

 

 

 

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

 

 

 

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการมีการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธีและนำขยะเปียกมาทำปุ๋ยหมักชีวภาพ ทำปุ๋ยหมัก

ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการมีการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธีและนำขยะเปียกมาทำปุ๋ยหมักชีวภาพ ทำปุ๋ยหมักจำนวน 60ครัวเรือน

การขยายครัวเรือนคัดแยกขยะให้ครบคลุมทั้งชุมชน

9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

การเรียนรู้การคัดแยกขยะ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพจากมูลสัตว์และเศษอาหาร หรือขยะเปียก

ครัวเรือนนำร่อง60ครัวเรือน

การนำความรู้ความเข้าใจเรื่องการคัดแยกขยะ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพจากมูลสัตว์และเศษอาหาร หรือขยะเปียกแก่ครัวเรือนที่สนใจทุกครัวเรือน

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

 

 

 

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

การคัดแยกขยะรับซื้อขยะในชุมชน ทุกวันที่ 5 ของทุกเดือน เริ่มจากเวลา 14.00 น. - 17.00 น.

ธนาคารขยะ แลกไข่

การบริหารจัดการธนาคารขยะชุมชนเป็นรูปธรรมชัดเจน

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

 

 

 

5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

เกิดกติกาชุมชนดังนี้1.ซื้อของ ไม่เอาถุงพลาสติก เปลี่ยนเป็นถุงผ้าหรือตะกร้า 2. แยกขยะเปียก เช่น ปลาเปลือกผลไม้ สามารถนำมาทำปุ๋ยหมัก แล้วนำมาใช้ใส่ต้นไม้ - ขยะที่ย่อยยากแต่บางอย่างสามารถนำมาใช้ได้อีกคือมีการแยกออกเป็นแต่ละประเภท - ขยะอันตราย ต้องการเก็บให้ถูกวิธี 3.การงดใช้โฟมในร้านค้า เพราะมีสารอันตรายต่างๆ 4.น้ำมันให้ใช้แค่ 2 ครั้ง 5.การทำอาหารต้องมีพื้นที่สูง 10 เซนติเมตร 6.ถ้วยชามต้องมีผ้าสีขาวปิดไว้ 7.อาหารควรมีการแยก ผักและอาหารสด ถ้ามีเป็นกล่องจะดีมาก 8. ช้อนต้องตั้งให้ถูกต้อง ปลายขึ้นบน 9. ร้านของชำ ชั้นวางของต้องสูง ต้องมีการแยกขนม มีการแนะนำการใช้ถุง ย่าม หรือตะกร้า

กติกาชุมชน 9 ข้อ

การจัดทำป้ายกติกาชุมชนประชาสัมพันธ์ในชุมชน

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

การนำกติกาชุมชนในการจัดขยะเพื่อจัดทำข้อบัญญัติท้องถิ่น

ข้อบัญญัติท้องถิ่นในสนับสนุนการจัดทำศูนย์เรียนรู้ชุมชนในการจัดการขยะ

การจัดทำธรรมนูญชุมชน

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

การแลกเปลี่ยนเรียนรู้นอกพื้นที่เกี่ยวกับการจัดการขยะ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพบ้านลำสินธุ์ จังหวัดพัทลุง

เวทีแลกเปลี่ยนนอกพื้นที่ 1 ครั้ง

การแลกเลี่ยนเรียนรู้ในชุมชนจากการสนับสนุนของท้องถิ่น

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

การลงพื้นที่ประเมิน ครัวเรือนอาสา 60 ครัวเรือนนำร่องในการคัดแยกขยะก่อนไปทิ้ง การทำปุ๋ยหมัก นำเศษอาหารไปให้สัตว์เลี้ยง เช่น เป็ด ไก่ปลาการทำความสะอาด จัดบริเวณบ้าน เพื่อความเรียบร้อย เป็นบ้านที่น่ามองและจัดการเรื่องการแพร่พันธุ์ของยุงลายในครัวเรือนตนเอง ทุกๆ วันศุกร์ อาทิตย์ละ 1 ครั้ง

การลงพื้นที่ประเมิน 2ครั้งของคณะกรรมการ

การนำผลการประเมินไปจัดทำข้อมูล

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

 

 

 

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

 

 

 

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

การเรียนรู้การคัดแยกขยะ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การทำปุ๋ยหมักชีวภาพจากมูลสัตว์และเศษอาหาร หรือขยะเปียก

ศูนย์เรียนรู้การจัดการขยะ

การเรียนรู้การจัดการขยะแก่เยาวชนของชุมชน

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

 

 

 

7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

 

 

 

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

 

 

 

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

การจัดทำปุ๋ยหมักชีวภาพในการปลูกผักบริโภค

ครัวเรือน 60 ครัวเรือน

การสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐ

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

 

 

 

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

 

 

 

6. อื่นๆ

 

 

 

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

บ้านเกาะสาหร่าย อ.เมือง จ.สตูล ถือว่าประเด็นเรื่องขยะเป็นปัญหาหลักที่สำคัญ ซึ่งที่ผ่านมาหลายหน่วยงานพยายามจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นแต่ปัญหาขยะก็ยังไม่หมดไป เนื่องจากพฤติกรรมและการดำเนินชีวิตตามวิถีของชุมชน ยังก่อให้เกิดขยะขึ้นมาอีกมากมาย หากไม่มีการบริหารจัดการที่ดีย่อมก่อให้เกิดปัญหาที่ทับทวีและส่งผลรุนแรงขึ้นทุกวัน เนื่องจากปัญหาดังกล่าวส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน และสิ่งแวดล้อมรอบเกาะ ปัญหาการจัดการขยะจึงเป็นปัญหาที่ต้องเร่งดำเนินการทั้งแก้ไขและป้องกัน เพราะว่าไม่ใช่เรื่องที่ทำได้โดยง่ายและในเวลาอันรวดเร็ว ดังนั้นทางคณะทำงานโครงการเห็นว่าปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ว่าความสามารถในการจัดการขยะที่มาจากครัวเรือน ชุมชน ร้านค้า และจากการประกอบอาชีพ ที่นับวันยิ่งก่อให้เกิดปัญหาต่อการดำเนินชีวิตประจำวันที่เรื้อรังทั้งด้านจัดเก็บและการกำจัด ที่ส่งผลให้เกิดมลพิษจากขยะมูลฝอยเป็นผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทะเล และสุขภาพอนามัยของคนในชุมชน ดังนั้น เพื่อให้เกิดการจัดการขยะในพื้นที่ ที่จะส่งผลให้เกิดการจัดการรักษาสภาพแวดล้อมและสุขภาพของคนในชุมชนวัตถุประสงค์

  1. เพื่อสร้างจิตสำนึกให้กับคนในชุมชนในการจัดการขยะ
  2. เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้
  3. เพื่อพัฒนายกระดับกลไกการขับเคลื่อนงานของชุมชน
  4. เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้รับผิดชอบโครงการ และสนับสนุนการทำงานของโครงการ

วิธีดำเนินการ

  1. ประชุมทีมสภาผู้นำในการจัดทำแบบสำรวจข้อมูลสถานการณ์ปัญหาขยะที่มีในพื้นที่หมู่ที่ 5 บ้านเกาะสาหร่าย
  2. ประชุมทีมคณะทำงานลงเก็บข้อมูล
  3. ลงพื้นที่สำรวจข้อมูลสถานการณ์ปัญหาขยะ
  4. สรุปวิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูลตามแบบสำรวจที่วางไว้ 5.เวทีคืนข้อมูลสู่ชุมชน
    6.แลกเปลี่ยนเรียนรู้ต่างพื้นที่ 7.ประชุมครัวเรือนนำร่อง
  5. อบรมให้ความรู้ครัวเรือนนำร่องเรื่องการจัดการขยะ
  6. อบรมให้ความรู้และจัดตั้งธนาคารขยะ 10 ประชุมคณะกรรมการประเมินครัวเรือนต้นแบบ
  7. ลงพื้นที่ประเมินโดยคณะกรรมการ แบ่งประเมิน
  8. รณรงค์ประชาสัมพันธ์ในชุมชน
  9. จัดประชุมผู้เกี่ยวข้อง เพื่อวางมาตรการในการลดการนำเข้าขยะในชุมชน และร้านค้า
  10. สรุปบทเรียนการทำงานโครงการ

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการดำเนินการ

  1. คณะทำงานโครงการมีความเข้าใจในการทำงานและมีส่วนร่วมในการวางแผนนำไปสู่การจัดตั้งสภาหมู่บ้าน
  2. มีสภาผู้นำหมู่บ้าน ประกอบด้วยกรรมการหมู่บ้านและตัวแทนกลุ่มต่างๆในชุมชนจำนวน35คน
  3. สภาหมู่บ้านเข้าใจหลักการทำงานอาสาและมีจิตอาสา
  4. คณะทำงานมีความเข้าใจ รู้ข้อดีของการจัดทำฐานข้อมูลสถานการณ์ปัญหาในเรื่องขยะที่มีในชุมชน
  5. คณะทำงานเก็บข้อมูลจำนวน 30 คน มีความเข้าใจแบบสำรวจและมีแผนในการเก็บข้อมูล
  6. คนในชุมชนได้รับทราบข้อมูลสถานการณ์ปัญหาขยะในพื้นที่ ที่จะนำไปสู่การจัดการขยะในชุมชม
  7. คนในชุมชนทราบข้อมูลสถานการณ์ขยะที่มีในชุมชนที่จะนำไปสู่การจัดทำแผนปฏิบัติการ
  8. การแลกเปลี่ยนนอกพื้นที่ในการจัดการขยะและการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ
  9. ชุมชนมีส่วนร่วมในการกำหนดกติการ่วมของชุมชนในการจัดการขยะ
  10. ครัวเรือนมีความรู้และสามารถในการการคัดแยกขยะการทำปุ่ยน้ำหมักชีวภาพ
  11. การจัดตั้งธนาคารขยะ

ข้อเสนอแนะ

การรวบรวมข้อมูลสถานการณ์การจขัดการขยะของชุมชนแบบมีสาวนร่วมในการจัดการขยะเพื่อจัดทำข้อบัญญัติของชุมชนจากการสนับสนุนของท้องถิ่น

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3