แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ ครัวเรือนสะอาดชุมชนปลอดขยะ หมู่ที 2 บ้านสะพานเคียน

รหัสโครงการ 58-03862 รหัสสัญญา 58-00-2203 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

-

-

-

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

เปลนอนจากขวดพลาสติกที่มีการรวบรวมขวดพลาสติกสีขาวที่เหลือใช้ของชุมชนมารวมกัน

-

-

3. กระบวนการใหม่

มีจุดรับขยะเคลื่อนที่เดลิเวอรี่กับซาเล้งคู่ใจ แจ้งมา ไปเร้วไว รับขยะถึงชายเริ่น(ชายคาบ้าน) จุดดูตาชั่ง อาจยังงงๆ แต่เก่งปรับวิธีคิด จุดจดน้ำหนักเสียงดังฟังชัด ดุหน่อยแต่ตั้งใจมากส่งต่อจุดบันทึก คำนวณตัง เสร้จเป้นรายๆ นำขยะส่งจุดคัดแยก ใครแยกขยะมา ได้ราคาสูง เป้นอีกกลยุทธ์หนึ่งที่ส่งเสริมให้ครัวเรือนคัดแยกขยะจากต้นทาง ด้วยความมือใหม่ ยังอาจแยกผิดกันอยู่บ้าง แต่มีระบบพี่สอนน้อง แซวกัน แยกกันลงถุงให้ถูกต้อง เกิดการเรียนรู้กันไป

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

รวมตัวกัน สร้างคน สร้างฐานข้อมูล นำมาวิเคราะห์ข้อมูลโดยเยาวชนในชุมชน ตั้งแก็งเยาวชนนักจัดเก็บข้อมูล และคืนข้อมูล จัดทำแผนการแก้ไขปัญหา

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

1.สมาชิกธนาคารบ้านสะพานเคียน 2.มีการสร้างแกนนำเยาชนในการมีส่วนร่วม เห็นการวางโครงสร้างและกลไกของชุมชนที่มีหลากหลาย Generation ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีที่จะทำให้เกิดการพัฒนาของชุมชนอย่างต่อเนื่องในอนาคต

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

ธนาคารขยะ: ประเด็น ก้าวแรก ก้าวย่างอย่างมั่นคง กับการดำเนินงานการจัดการขยะชุมชน

เอกสารรายงาน

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

7. อื่นๆ

-

-

-

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการมีการดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลเพิ่มขึ้น

จากการสังเกต สำรวจ

สร้างความตระหนักและกิจกรรม สื่อสร้างสุข

2. การบริโภค

ชุมชนมีการนำภูมิปัญญามาส่งเสริมการบริโภค เป็น เมนูอาหาร และมีการปลูกผักในระดับครัวเรือนเพิ่มมากขึ้น

จากการสอบถามจสำรวจ

ขยายผลการปลูกให้ครอบครัวทุกหลังคาเรือนและสร้างครัวเรือนต้นแบบโดยนำแนวทางเกษตรอินทรีย์ร่วมด้วย

3. การออกกำลังกาย

มีการชักชวนสมาชิกธนาคารขยะจัดกลุ่มออกกำลังกายและมีการออกกำลังกายใชุมชนเพิ่มขึ้น

เอกสารรายงาน

จัดทำธนาคารสุขภาพ

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

มีการลดละเลิก บุหรี่ อย่างห็นได้ชัดโดยเฉพาะการเคารพกติกาไม่สูบบุหรี่ในที่สาธารณะ

จากการสังเกต สำรวจ

สร้างมาตราการทางสังคม

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

-

-

-

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

มีการรวมกลุ่มทำกิจกรรมมีการนำขยะเหลือใช้มาแปรรูปเป็นของใช้ในครัวเรือน เกิดบรรยากาศพูดคุยกัน มีการสอนท่านวดคลายเครียด

จากการสังเกต สำรวจ

-

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

มีการนำภูมิปัญญา สมุนไพรและพืชผักในชุมชน มาปรุงเป็นเมนูต้านโรค

เมนูอาหารพื้นบ้าน

จัดทำเป็นสื่อเรียนรู้ชุมชน

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

ก่อนที่จะนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ ต้องมีการคัดแยกประเภทขยะมูลฝอยภายในบ้าน เพื่อเป็นการสะดวกแก่ผู้เก็บขนและสามารถนำขยะบางชนิดไปขายเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-

9. อื่นๆ

-

-

-

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

ปริมาณขยะในครัวเรือนชุมชนลดลง และลดอัตราป่วยโรคติดต่อ พัฒนาศักยภาพคน สร้างครูอาสา เรัยนรู้การคัดแยกขยะตั้งแต่ครัวเรือน เรียนรู้การแปลงขยะเพื่อเพิ่มมูลค่า เพิ่มรายได้ แถมลดโรค สร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

-

-

-

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

การจัดการของขายได้ วิธีการดำเนินการ การจัดการมูลฝอยโดยชุมชน และการส่งเสริมของขายได้ โดยมีการแนะนำให้ชุมชนคัดแยกขยะประเภทรีไซเคิล ได้แก่ กระดาษ แก้ว พลาสติก โลหะ ฯลฯ เพื่อเพิ่มมูลค่าของขยะรีไซเคิลให้สูงขึ้น การใช้ประโยชน์จากขยะอย่างรู้คุณค่าให้กับชาวชุมชน พร้อมทั้งขอความร่วมมือในการคัดแยกขยะอันตราย และกล่องเครื่องดื่ม เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ดีของชุมชน

การรายงานผลและการสังเกตกิจกรรมของธนาคารขยะ

-

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

-

-

-

5. อื่นๆ

-

-

-

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

1.ชาวสะพานเคียนร่วมใจคัดแยกขยะในครัวเรือน 2.ชาวสะพานเคียนร่วมใจหิ้วตะกร้าหรือถุงผ้าไปตลาดเพื่อลดการใช้ถุงพลาสติก 3.ชาวสะพานเคียนลดการใช้ถุงพลาสติกในชุมชน 4.ชาวสะพานเคียนร่วมใจงดใช้โฟมในชุมชน 5.ชาวสะพานเคียนร่วมใจพัฒนาชุมชนทุกวันศุกร์

รายงานผลการดำเนินงาน

ขับเคลื่อนสู่มาตราการทางสังคม

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

-

-

-

3. มีธรรมนูญของชุมชน

-

-

-

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

-

-

-

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

1.มีการประสานงานกับทาง อบต.ควนโดน เสริมหนุนกิจกรรมและร่วมรับภารกิจการดำเนินงานการจัดการขยะในชุมชน 2.มีพี่เลี้ยงชุมชนปลอดขยะ จากชุมชนควนโดนในได้รับรางวัลระดับประเทศเป็นครู เป้นพี่ ที่คอยแนะนำขยายผลบ้านใกล้เรือนเคียง ก่อเกิดมิตรภาพ ที่ดูแลกัน

รายงานผลการดำเนินงาน และการสังเกตการเข้าร่วมกิจกรรมของทีมงาน จากเครือข่าย

-

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

มีการประชุมสภาผู้นำและทีมงานทุก2 เดือน เพื่อติดตามและประเมินผลปรับปรุงแก้ไขการทำงานโครงการและสร้างกลุ่ม Line เพื่อสะดวกและเข้าถึงการปรึกษาหารือ แนวทางแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อเกิดความรวดเร็วในการแก้ไขปัญหา

รายงานผลการดำเนินงาน และการสังเกตการเข้าร่วมกิจกรรมของทีมงาน

-

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน นำสิ่งเหลือใช้จากบ้านเรือนมาจัดทำเป็นที่เก็บขยะจากบ้านเรือนก่อนรวบรวมนำส่งธนาคารขยะ

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

มีกิจกรรมตามแผนงานโครงการอย่างต่อเนื่องและการได้รับการสนับสนุนสานต่อจาก อบต.ควนโดน

รายงานผลการดำเนินงาน

การจัดการขยะแบบครบวงจร

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

มีการถอดบทเรียนการดำเนินงานหลังเสร็จสิ้นโครงการ ถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในชุมชน รูปแบบการทำงานการจัดการปัญหา การขยายผลต่อ

รายงานผลการดำเนินงาน

-

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

ชุมชนมีการจัดเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และนำมาทำแผนในการแก้ไขปัญหาโดยชุมชนเอง

การบันทึกรายงานผลการดำเนินงาน

นำแผนสู่การปฏิบัติและนำเสนอสู่ช่องทางอื่นๆเทั้งภายในชุมชนและภายนอกชุมชน

7. อื่นๆ

-

-

-

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

ทางคณะกรรมการการดำเนินงาน มีความภูมิใจในการทำงานที่ทางชุมชนให้ความร่วมมือและงานที่ได้รับมอบหมายเกิดประโยชน์กับชุมชน และได้รับความไว้วางใจในการดำเนินงานต่อ

จากการซักถามพูดคุย

-

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

การดำเนินงานมีความตั้งใจในการทำงานโดยมีการสละเวลาในการประกอบอาชีพในบางช่วงกิจกรรมหรือการเข้าร่วมประชุม มีการสลับหมุ่นเวียนกันในทางทีมงานเพื่อไม่ให้มีผลกระทบกับการประกอบอาชีพหรือการใช้ชีวิตประจำวัน

จากการซักถามพูดคุย

-

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

คนในชุมชนมีรายได้เพิ่มจากการจัดการแปรรูปขยะสู่รายได้กลับคืนชุมชน

-

-

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

การดำเนินงานเกิดความมีคุณค่า ที่มีการทำงานเป็นทีม และดึงศักยภาพ บทบาท ของแต่ละคนแต่ละกลุ่ม ที่มีจิตอาสาในการทำงานมาร่วมกันขับเคลื่อนเป็นโครงสร้างการทำงานที่ชัดเจน ประกอบด้วย สมาชิกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อสม. กลุ่มแม่บ้าน และมีการสร้างแกนนำเยาชนในการมีส่วนร่วม เห็นการวางโครงสร้างและกลไกของชุมชนที่มีหลากหลาย Generation ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีที่จะทำให้เกิดการพัฒนาของชุมชนอย่างต่อเนื่องในอนาคตและเห็นถึงศักยภาพของผู้รับทุนที่เป็นคนรุ่นใหม่นักพัฒนา ที่มีความคิดสร้างสรรค์ในการทำงาน และคณะกรรมการ ที่มีวิธีการเรียนรู้ ในการปรับรูปแบบการทำงานที่ดีขึ้น ตามศักยภาพและเสริมหนุนการทำงานแก่ทีมงานได้เป็นอย่างดี แบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบตามความถนัดแต่ละบุคคลโดยสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนร่วมกันคิด ร่วมกันวางแผน ร่วมกันทำ และร่วมกันชื่นชม

ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

-มีเวทีการประชุมคณะทำงานร่วมกันเพื่อวางแผนการทำงาน

-ภาพถ่าย เอกสารรายงาน

-

6. อื่นๆ

-

-

-

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ

"ธนคารขยะชุมชน"หมู่ที 2 บ้านสะพานเคียน ได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาการจัดการสิ่งแวดล้อม ซึ่งทำให้ประชาชนในชุมชนมีศักยภาพการจัดการขยะตั้งแต่ ระดับตนเองครัวเรือน สู่ชุมชนและเกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันและสามารถเชื่อมสู่การแก้ไขปัญหาโดยมีกลวิธีสำคัญ ดังนี้ 1. ด้านเกี่ยวข้องกับคน กลุ่มคนพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชนเรื่อง การสำรวจข้อมูล การจัดทำฐานข้อมูล การวางแผนและนำแผนสู่การปฏิบัติการจัดการขยะ ส่งเสริมการรวมกลุ่มของเยาวชนในการดำเนินงานด้านขยะชุมชนสนับสนุน ส่งเสริมความรู้ ด้านการจัดการขยะที่ถูกต้องพัฒนาศักยภาพคนในชุมชนนำความรู้สู่การปฏิบัติพัฒนาศักยภาพการทำงานเป็นทีม และการติดตามประเมินผล 2. การปรับสภาพแวดล้อมพัฒนารูปแบการประชาสัมพันธ์เข้าถึงชุมชนสร้างมาตรการทางสังคมในการกำจัดขยะสนับสนุน สร้างร้านค้าตัวอย่างในเรื่องของการจัดการขยะสนับสนุน บ้านสะอาด ถูกสุขลักษณะต้นแบบในชุมชนรณรงค์ลดการใช้ขยะโดยการใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกแปรรูปเพิ่มมูลค่าของขยะ และ 3. การสร้างและปรับปรุงกลไกพัฒนาการดำเนินการนำแนวทางการแก้ไขปัญหาขยะในชุมชน เข้าสู่แผนยุทธศาสตร์ 3 ปีของ องค์การบริหารส่วนตำบลควนโดนสนับสนุนสภาชุมชนขับเคลื่อนการดำเนินงาน และส่งเสริมเครือข่ายชุมชน รักษ์สิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นแบบอย่าง ซึ่งจากการดำเนินงานเกิดผลลัพธ์สำคัญที่เกิดขึ้นและหลักฐานเชิงประจักษ์ ดังนี้ การเปลี่ยนของคนและกลุ่มคนในชุมชน 1.ประชาชนมีความตระหนักในการลดการใช้ขยะและการจัดการขยะอย่างถูกวิธี 2.ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการขยะที่ถูกต้อง 3.มีการจัดตั้งกลุ่มปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพขึ้นในชุมชน 4. มีการคัดแยกขยะอินทรีย์ มาทำปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพใช้ในครัวเรือน การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนที่เอื้อต่อชุมชนน่าอยู่ 1.มีสื่อชุมชน ป้ายประชาสัมพันธ์ตามจุดต่างๆ ที่สำคัญและที่ดินว่างเปล่าของชุมชน 2.ทัศนียภาพในชุมชนสะอาด ชุมชนน่าอยู่ 2. ครัวเรือนลดการใช้ขยะโดยใช้ถุงผ้าหรือภาชนะอื่นๆ แทนถุงพลาสติก และมีการดำเนินการจัดการขยะที่ถูกต้อง 4.มีการดำเนินการร้านค้าต้นแบบจัดการขยะในชุมชน จำนวน 2 ร้าน3. มีครัวเรือนต้นแบบการจัดการขยะ จำนวน 10 ครัวเรือน4. ปริมาณขยะในชุมชนลดลง ร้อยละ 75 5. มีมาตราการทางสังคมของชุมชนและ6. มีการแปรรูปขยะเพิ่มมูลค่า
การเปลี่ยนแปลงของกลไกในชุมชน 1. มีการรวมกลุ่มกันเพื่อจัดการขยะที่ถูกต้องในชุมชน 2. มีเครือข่ายครัวเรือนคัดแยกขยะ เพื่อสร้างรายได้เสริมให้กับครัวเรือน 3. มีการจัดตั้งกลุ่มเครือข่ายการทำปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพจากขยะอินทรีย์ในครัวเรือนและชุมชน และ 4. มีการจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงานจัดการขยะในชุมชน

ผลสรุปการเรียนรู้การจัดการขยะโดยคำนึงถึงฐานด้านกำลังคนของชุมชน สร้างกลไกที่มีการรวมกลุ่มของชุมชนได้ด้วยชุมชนเองและได้ดี เป็นแบบอย่างของการเรียนรู้การก่อตัวให้พื้นที่ ที่มีความสนใจในประเด็นการจัดการขยะและการเชื่อมต่อภารกิจกับหน่วยงานรัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามาเสริมหนุนการทำงานซึ่งเป็นการบริหารจัดการของชุมชนเอง และการขยายผลการพัฒนาให้เกิดฐานการเรียนรู้ชุมชน และการจัดการขยะแบบครบวงจร

** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3