แผนภาพเชิงระบบของโครงการ

สถานการณ์

สถานการณ์สุขภาวะ

ชุมชนบ้านจุ้มปะ มีครัวเรือนจำนวน 261 ครัวเรือน มีประชากรทั้งหมด 681 คนแบ่งเป็นเพศชาย 348 คน เพศหญิง 333 คน จากการวิเคราะห์ปัญหาทางชุมชนเลือกปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมมาเพื่อดำเนินโครงการ เนื่องจากปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนเป็นสิ่งที่คนในชุมชนมองข้ามไปไม่เห็นคุณค่าและไม่ให้ความสำคัญ ปัญหาดังกล่าวจึงถูกปล่อยปละละเลยมาเป็นเวลายาวนานส่งผลกระทบให้ขาดความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยในชุมชน นอกจากนี้ปัญหาสิ่งแวดล้อมยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพของคนในชุมชนอีกด้วย

ปัจจัยที่เป็นสาเหตุที่เกี่ยวข้องกับ
คน :

ปัจจัยที่เป็นสาเหตุของปัญหา - คนในชุมชนขาดความตระหนักและขาดจิตสำนึกในการดูแลรักษาสภาพแวดล้อม การจัดระเบียบบ้านเรือน
- คนในชุมชนขาดความรู้ในเรื่องปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม ปัจจัยที่เอื้อต่อการแก้ปัญหา มีองค์กรในชุมชนที่มีความพร้อมในการสนับสนุนองค์ความรู้แก่คนในชุมชน เช่น อบต. รพ.สต. เป็นต้น

สภาพแวดล้อม :

ปัจจัยที่เป็นสาเหตุของปัญหา ขาดกิจกรรมพัฒนาสภาพแวดล้อมร่วมกันของคนในชุมชน

ปัจจัยที่เอื้อต่อการแก้ปัญหา ชุมชนมีวิถีชีวิตที่เชื่อมคนเข้าไว้ด้วยกัน คือ การดำเนินชีวิตตามวิถีพุทธและการให้ความเคารพต่อสถาบันหลักของสังคม

กลไก :

ปัจจัยที่เป็นสาเหตุของปัญหา - ขาดกลุ่ม องค์กรที่ทำหน้าที่ดูแลรักษาความสะอาดสถานที่สาธารณะในชุมชน และรณรงค์การรักษาความสะอาดบ้านเรือนภายในชุมชน

ปัจจัยที่เอื้อต่อการแก้ปัญหา คนในชุมชนมีจิตอาสา พร้อมให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมเพื่อส่วนรวม

จุดหมาย/วัตถุประสงค์/เป้าหมาย

  1. เพื่อให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม และปรับปรุงพัฒนาทัศนียภาพในชุมชน
  2. เพื่อให้คนในชุมชนมีความรู้เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม และมีจิตสำนึกในการร่วมกันรักษาความสะอาดครัวเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน
  3. เพื่อให้บ้านเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชนได้รับการปรับปรุงและพัฒนาทัศนียภาพ
  4. เพื่อจัดตั้งกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ เพื่อทำหน้าที่ทำความสะอาดสถานที่สาธารณะภายในชุมชน ปรับปรุงทัศนียภาพภายในชุมชน และรณรงค์ด้านการส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมในชุมชน
  5. เพื่อพัฒนาศักยภาพชุมชนในการจัดการข้อมูลชุมชน การวางแผน และการจัดทำแผนปฏิบัติการของชุมชน
  6. เพื่อพัฒนาศักยภาพผู้รับผิดชอบโครงการ และสนับสนุนการทำงานของโครงการ

ปัจจัยสำคัญที่เอื้อต่อความสำเร็จ/ตัวชี้วัด

  • คนในชุมชนร้อยละ 80 เข้าร่วมกิจกรรมของโครงการ
  • คนในชุมชนร้อยละ 80 ร่วมมือกันในการรักษาความสะอาดครัวเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน คนในชุมชน ร้อยละ 80 มีความรู้เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม และร่วมมือกันในการรักษาความสะอาดครัวเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน
  • บ้านเรือนร้อยละ 80 ของชุมชนบ้านจุ้มปะมีความสะอาด และร่มรื่น

  • สถานที่สาธารณะภายในชุมชนมีความสะอาด และร่มรื่น

  • คนในชุมชนอย่างน้อย 20 คนเข้าร่วมเป็นสมาชิกกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ
  • สมาชิกกลุ่มอาสาสมัครร่วมกันทำความสะอาดสถานที่สาธารณะ และปรับปรุงทัศนียภาพภายในชุมชน อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง
  1. ชุมชนมีฐานข้อมูลสถานที่สาธารณะภายในชุมชนเพื่อจัดทำแผนที่ชุมชน และข้อมูลสถิติด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมอย่างน้อย 1 ชุด
  2. มีกลุ่มเด็กเยาวชน และคนในชุมชนที่มีทักษะในการเก็บข้อมูล อย่างน้อย 20 คน
  3. มีแผนชุมชนหรือแผนปฏิบัติการเพื่อการแก้ไขปัญหาและพัฒนาชุมชน อย่างน้อย 1 ฉบับ
  4. มีการเข้าร่วมการประชุมกับ สสส. สจรส.ม.อ. ไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 ของจำนวนครั้งที่จัด
  5. มีการจัดทำป้าย "สถานที่นี้ปลอดบุหรี่" ติดตั้งในสถานที่จัดกิจกรรม
  6. มีการถ่ายภาพการดำเนินงานทุกกิจกรรม
  7. มีการจัดทำรายงานส่ง สสส. ตามระยะเวลาที่กำหนด

วิธีการสำคัญ

กลวิธีที่เกี่ยวข้องกับคน กลุ่มคน

  • อบรมให้ความรู้ เรื่อง ปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อมแก่เยาวชนและคนในชุมชน

กลวิธีที่เกี่ยวข้องกับการปรับสภาพแวดล้อม

  • สำรวจข้อมูลสถิติด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม และข้อมูลสถานที่สาธารณะภายในชุมชนเพื่อจัดทำแผนที่ชุมชน
  • จัดกิจกรรมร่วมกันทำความสะอาดบ้านเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชนพร้อมกัน เดือนละ 1 ครั้ง
  • ติดตั้งป้ายชื่อคุ้มบ้าน พร้อมจัดภูมิทัศน์บริเวณป้ายด้วยพรรณไม้สมุนไพร
  • คัดเลือกครัวเรือนต้นแบบ ที่มีบริเวณบ้านสะอาดและมีทัศนียภาพที่ดี จำนวน 20 ครัวเรือนเพื่อยกย่องให้เป็นแบบอย่าง

กลวิธีที่เกี่ยวข้องกับการสร้างและปรับปรุงกลไก

จัดตั้งกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ เพื่อทำหน้าที่ทำความสะอาดสถานที่สาธารณะภายในชุมชน ปรับปรุงทัศนียภาพภายในชุมชน และรณรงค์ด้านการส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมในชุมชน

ปัจจัยนำเข้า

ทุนของชุมชน

คน

1.นายธนกร      สุวรรณโณ      ผู้ใหญ่บ้าน  จบปริญญตรี คณะครุศาสตร์ สาขาเทคโนโลยีทางการศึกษา เป็นหมอดินอาสา ทำเกษตรอินทร์  ผู้นำในการพัฒนาชุมชนต้นแบบ บ้านจุ้มปะ  วิถีเกษตรธรรมชาติ 2.นายธนเทพ    เรืองเพชร        ผู้นำศาสนา จบ มศ.3 เป็นพิธีกรทางศาสนพิธี ทำเกษตรธรรมชาติ 3.นางวรรณา    เพ็ชรบุญ        นวดแผนไทย  จบ ม.3 มีความรู้เกี่ยวกับนวดแผนโบราณ
4.นายจบ        สุวรรณโณ        ผู้สูงอายุ/คนดีศรีสงขลา  พ่อตัวอย่าง เป็นที่ปรึกษาของชุมชน กลุ่มผู้สูงอายุ อ.รัตภูมิ ชมรมเดินไปคุยไปเลาะหาของดีอำเภอรัตภูมิ  ผู้อาวุโสในหมู่บ้าน 5.นางสุภาพรรณ์  สุวรรณโณ        ครูโรงเรียนมัธยมสิริวัณวรี 2 สงขลา  จบปริญญาตรี เอกคณิตศาสตร์ วิทยาลัยครูจอมบึง  ราชบุรี  ให้ข้อเสนอแนะ คำปรึกษาต่อกลุ่มองค์กร และคณะกรรมการหมู่บ้าน
6.นางปราณี    พูนแก้ว          เป็นคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน มีความรู้ด้านการทำอาหารพื้นบ้าน

กลุ่ม องค์กร หน่วยงานและเครือข่าย

1.เทศบาลตำบลคูหาใต้ 2.โรงเรียนวัดเจริญภูผา 3.อสม. 4.กลุ่มอาชีพปศุสัตว์

วัฒนธรรม

1.ประเพณีชักพระ 2.ประเพณีแข่งว่าว 3.กีฬาเทศบาลตำบลคูหาใต้ 4.การทำกิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนาพุทธร่วมกันอย่างต่อเนื่อง ตามวาระ เช่นทำบุญว่างเดือนห้า ทำบุญเดือนสิบ ฯลฯ 5.ยุวมัคคุเทศน์ ในการแนะนำ สถานที่ ให้ความรู้ข้อมูลในชุมชน

วิถีชีวิต ภูมิปัญญาและเศรษฐกิจชุมชน

1.ภูมิปัญญาสิ่งประดิษฐ์ลูกลมนกร้อง เพื่อบอกถึงฤดูกาล และสภาพอากาศ การสับเปลี่ยนจากลมมรสุมตะวันตกเป็นมรสุมตะวันออก
2.ภูมิปัญญาด้านเกษตรธรรมชาติ เช่น การทำปุ๋ยหมักจากซากพืชที่ย่อยสลายได้  มูลสัตว์ 3.ผลิตภัณฑ์ชุมชน (ผลิตนำ้ยาล้างจานจากมะนาว มะยม ลูกยอ มะขามเปียก และส้มมวง)ไวน์ผลไม้ (ไวน์กำชำ  ไวน์ลูกอุแพ)

งบประมาณ

66000.00

บาท
บุคลากร
  1. นาย ธนกร สุวรรณโณ
  2. นาย ธรรมรัตน์ คงเรือง
  3. นาย ประจักษ์ มีบุญ
  4. นาย สมนึก พริ้งรักษา
  5. นาง อนงค์ จันทรา
  6. นาย ฐานิสร์ สังข์ศรี


    แกนนำในชุมขน

1.นางอรุณวรรณ  แก้วรอด        อสม. 2.นายหนัน      คงช่วย          ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน 3.นายจิตต์      แก้วรัตนะ        กลุ่มออมทรัพย์ 4.นายจบ        สุวรรณโณ        ผู้สูงอายุ/คนดีศรีสงขลา 5.นางสุภาพรรณ์  สุวรรณโณ        ครูโรงเรียนมัธยมสิริวัณวรี 2 สงขลา

ทรัพยากรอื่น

ศูนย์เรียนรู้ หรือกระบวนการเรียนรู้ หรือการจัดการความรู้ ในชุมชน

1.เวทีชาวบ้าน 2.จุดเรียนรู้ปศุสัตว์พื้นบ้าน 3.จุดเรียนรู้เกษตรพอเพียงวิถีธรรมชาติ

การทำงานร่วมกัน หรือกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน

1.จัดประชุมชาวบ้าน เวทีชาวบ้านเดีอนละ 1 ครั้ง ทุกวันที่ 15 ของเดือน 2.ในการปกครองชุมชนแบ่งเป็น 4 ชุมชน แต่ละชุมชนมีแกนนำชุมชนมาร่วมประชุมปรึกษาหารือเกี่ยวกับปัญหาของชุมชน แนวทางแก้ปัญหาของชุมชน

เครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน

1.กองทุนออมทรัพย์ บ้านจุ้มปะ ทำให้ชาวบ้านรุู้จักเก็บออม ทำบัญชีครัวเรือนรายรับ-รายจ่าย พึ่งตนเองได้ 2.กองทุนหมู่บ้าน บ้านจุ้มปะ กองทุนเงินล้าน ของรัฐบาล ให้ประชาชนได้กู้ยืมเป็นทุนในการประกอบอาชีพ มีสวัสดิการฌาปนกิจ
3.กองทุน กขคจ. กองทุนยากจน ใช้ จปฐ.เป็นตัวชี้วัด ครอบครัวที่มีรายได้ไม่ถึง 30,000 บาท/ปี

ขั้นตอนทำงาน

  1. ประชุมจัดตั้งสภาผู้นำชุมชนและคณะกรรมการดำเนินการโครงการ
  2. สำรวจข้อมูลสถิติด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม และสำรวจสถานที่สาธารณะภายในชุมชนเพื่อจัดทำแผนที่ชุมชน
  3. วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ
  4. เวที "สุขภาวะบ้านจุ้มปะ" เพื่อเปิดตัวโครงการ และรับสมัครสมาชิกกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ
  5. กิจกรรมพัฒนาศักยภาพและจัดทำแผนปฏิบัติงานกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ
  6. อบรมให้ความรู้ เรื่อง ปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม
  7. ร่วมกันทำความสะอาดบ้านเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน เดือนละ 1 ครั้ง
  8. ติดตั้งป้ายชื่อคุ้มบ้าน พร้อมจัดภูมิทัศน์บริเวณป้ายด้วยพรรณไม้สมุนไพร
  9. มอบรางวัลครัวเรือนต้นแบบ และรายงานผลการดำเนินการโครงการเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ
  10. การประชุมร่วมกับ สสส. สจรส.ม.อ. และพี่เลี้ยงผู้ติดตาม
  11. ทำป้ายสัญลักษณ์เขตปลอดบุหรี่ ถ่ายภาพกิจกรรม และจัดทำรายงาน

ผลผลิต

  1. -มีแผน และแนวทางในการดำเนินการกิจกรรม
    -นำเสนอปัญหา ร่วมกันกำหนดแนวทางแก้ไข และมีการติดตามความคืบหน้าของโครงการอย่างต่อเนื่อง
    • มีฐานข้อมูลสถานที่สาธารณะภายในชุมชน และจัดทำแผนที่ชุมชน

- เด็กเยาวชนและคนในชุมชนมีทักษะในการสำรวจและการเก็บรวบรวมข้อมูล - เด็กและผู้ใหญ่มีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน - มีแผนที่ชุมชนแสดงสถานที่สำคัญ และสถานที่สาธารณะภายในชุมชนที่ต้องการปรับปรุงและพัฒนาทัศนียภาพ เช่น ถนน แม่น้ำ ลำคลอง วัด 3. ทราบแนวทางในการแก้ปัญหาด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม และกำหนดสถานที่ที่ต้องการปรับปรุงและพัฒนาทัศนียภาพ 4. - คนในชุมชนเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินการโครงการ - ครัวเรือนสนใจสมัครเข้าร่วมโครงการ - คนในชุมชนสมัครเข้าเป็นสมาชิกกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ อย่างน้อย 20 คน 5. - สมาชิกกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ เข้าใจหลักการ แนวคิดของงานอาสาสมัคร และบทบาทหน้าที่ของตนเอง
- เกิดแผนปฏิบัติงานกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ จำนวน 1 ฉบับ 6. เยาวชนและคนในชุมชนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม และมีจิตสำนึกในการร่วมกันรักษาความสะอาดครัวเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน 7. - บ้านเรือนร้อยละ 80 ของชุมชนบ้านจุ้มปะมีความสะอาด และร่มรื่น - สถานที่สาธารณะภายในชุมชนมีความสะอาด และร่มรื่น 8. มีป้ายคุ้มบ้านจำนวน 4 จุด พร้อมแหล่งปลูกสมุนไพรที่คนในชุมชนทุกคนสามารถใช้ประโยชน์ได้ 9. - ครัวเรือนมีขวัญกำลังใจ และแรงจูงใจในการทำกิจกรรม - มีครัวเรือนต้นแบบที่สามารถเป็นแบบอย่างแก่ครัวเรือนอื่น และเป็นแหล่งเรียนรู้ในชุมชนได้ - คนในชุมชนรับทราบผลการดำเนินการโครงการเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ และร่วมกันอภิปราย

ผลลัพท์

  1. -มีแผน และแนวทางในการดำเนินการกิจกรรม
    -นำเสนอปัญหา ร่วมกันกำหนดแนวทางแก้ไข และมีการติดตามความคืบหน้าของโครงการอย่างต่อเนื่อง
    • มีฐานข้อมูลสถานที่สาธารณะภายในชุมชน และจัดทำแผนที่ชุมชน

- เด็กเยาวชนและคนในชุมชนมีทักษะในการสำรวจและการเก็บรวบรวมข้อมูล - เด็กและผู้ใหญ่มีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน - มีแผนที่ชุมชนแสดงสถานที่สำคัญ และสถานที่สาธารณะภายในชุมชนที่ต้องการปรับปรุงและพัฒนาทัศนียภาพ เช่น ถนน แม่น้ำ ลำคลอง วัด 3. ทราบแนวทางในการแก้ปัญหาด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม และกำหนดสถานที่ที่ต้องการปรับปรุงและพัฒนาทัศนียภาพ 4. - คนในชุมชนเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินการโครงการ - ครัวเรือนสนใจสมัครเข้าร่วมโครงการ - คนในชุมชนสมัครเข้าเป็นสมาชิกกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ อย่างน้อย 20 คน 5. - สมาชิกกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ เข้าใจหลักการ แนวคิดของงานอาสาสมัคร และบทบาทหน้าที่ของตนเอง
- เกิดแผนปฏิบัติงานกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ จำนวน 1 ฉบับ 6. เยาวชนและคนในชุมชนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม และมีจิตสำนึกในการร่วมกันรักษาความสะอาดครัวเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน 7. - บ้านเรือนร้อยละ 80 ของชุมชนบ้านจุ้มปะมีความสะอาด และร่มรื่น - สถานที่สาธารณะภายในชุมชนมีความสะอาด และร่มรื่น 8. มีป้ายคุ้มบ้านจำนวน 4 จุด พร้อมแหล่งปลูกสมุนไพรที่คนในชุมชนทุกคนสามารถใช้ประโยชน์ได้ 9. - ครัวเรือนมีขวัญกำลังใจ และแรงจูงใจในการทำกิจกรรม - มีครัวเรือนต้นแบบที่สามารถเป็นแบบอย่างแก่ครัวเรือนอื่น และเป็นแหล่งเรียนรู้ในชุมชนได้ - คนในชุมชนรับทราบผลการดำเนินการโครงการเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ และร่วมกันอภิปราย

ผลกระทบ

การเปลี่ยนของคนและกลุ่มคนในชุมชน

คนในชุมชนมีความรู้เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพที่เกิดจากสภาพแวดล้อม และมีจิตสำนึกในการร่วมกันรักษาความสะอาดครัวเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชน

การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนที่เอื้อต่อชุมชนน่าอยู่

บ้านเรือนและสถานที่สาธารณะภายในชุมชนได้รับการปรับปรุงและพัฒนาทัศนียภาพ

การเปลี่ยนแปลงของกลไกในชุมชน

เกิดกลุ่มอาสาสมัครพัฒนาทัศนียภาพชุมชนบ้านจุ้มปะ เพื่อทำหน้าที่ทำความสะอาดสถานที่สาธารณะภายในชุมชน ปรับปรุงทัศนียภาพภายในชุมชน และรณรงค์ด้านการส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมในชุมชน

กลไกและวิธีการติดตามของชุมชน

มีการประชุมคณะทำงานโครงการ เดือนละ 1 ครั้ง รวมจำนวน 10 ครั้งตลอดระยะเวลาโครงการ เพื่อวางแผนกิจกรรม กำหนดแนวทางในการดำเนินการกิจกรรม ค้นหาปัญหา แนวทางแก้ไข และติดตามความคืบหน้าของโครงการ

กลไกและวิธีการประเมินผลของชุมชน

มีการประชุมคณะทำงานโครงการ เดือนละ 1 ครั้ง รวมจำนวน 10 ครั้งตลอดระยะเวลาโครงการ เพื่อวางแผนกิจกรรม กำหนดแนวทางในการดำเนินการกิจกรรม ค้นหาปัญหา แนวทางแก้ไข และติดตามความคืบหน้าของโครงการ