แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลเพื่อการประเมินแบบมีโครงสร้าง

ชื่อโครงการ เศรษกิจพอเพียงด้วยบัญชีครัวเรือนบ้านท่าพรุ

รหัสโครงการ 58-03835 รหัสสัญญา 58-00-1892 ระยะเวลาโครงการ 15 กันยายน 2558 - 15 ตุลาคม 2559

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียดหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
มีไม่มี
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

 

 

 

1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

การเรียนรู้กระบวนการสร้างชุมชนน่าอยู่ที่มีกระบวนการทำกิจกรรมร่วมกันกับคนในชุมชนซึ่งโครงการอื่นๆที่ผ่านมาแค่ทำโครงการโดยคนไม่กี่คนในชุมชนเวลาทำกิจกรรมก็ทำแค่ให้ครพตามโครงการขาดการติดตามโดยชุมชน ชุมชนถือว่างบของรัฐ ชุมชนขาดความเป็นเจ้าของและรู้สึกว่าไม่สำคัญ แต่โครงการร่วมสร้างชุมชนน่าอยู่ซึ่งเน้นความรับผิดชอบโดยแกนนำชุมชน และมีกลุ่มองค์กรในชุมชนที่ต้องเข้ามามีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นและมีหลายกิจกรรมที่คนในชุมชนต้องเป็นแกนหลักสิ่งสำคัญคือการดำเนินโครงการโดยใช้กลไกลสภาผู้นำถือได้ว่าคนในชุมชนมีการพบปะพูดคุยกันทุกๆเดือนเป็นเวทีเปิดให้คนในชุมชนได้แสดงออกอย่างหลากหลายมีการรายงานการดำเนินงานโครงการให้ที่ประชุมได้รับทราบอย่างต่อเนื่อง นี้คือสิ่งใหม่ที่เกิดขึ้นในชุมชนซึ่งแตกต่างจากโครงการอื่นๆที่ผ่านมา

สภาผู้นำบ้านท่าพรุ

สภาผู้นำเป็นแกนกลางในการประชุมร่วมกับภาคีเครือข่ายและวางแผนในการพัฒนาต่อยอดในปีที่สองโดยดึงการมีส่วนร่วมโดยใช้หลักการของศาสนาอิสลามเข้ามาบูรณาการด้วย

2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

-

-

-

3. กระบวนการใหม่

การสร้างชุมชนให้น่าอยู่ ชุมชนบ้านท่าพรุต้องสืบค้นคุณค่าการก่อเกิดของชุมชน ซึ่งที่ผ่านมากิจกรรมนี้ได้ร่วมกันสืบค้น ผู้บุกเบิกชุมชน ทุนที่เป็นทรัพยากรในชุมชน ความรู้ ภูมิปัญญา และปราชญ์ชุมชน

บัญทึกการประชุมเวทีสืบค้นข้อมูลชุมชน

จัดทำเป็นชุดข้อมูลเพื่อให้คนรุ่นใหม่ในชุมชนได้ศึกษาเรียนรู้ จัดทำเป็นหลักสรูตท้องถิ่น และจัดทำเป็นแผ่นพับประชาสัมพันธ์

4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

ประสานการทำงานกับภาคีเครือข่าย ใช้ข้อมูลที่มีอยู่ และพัฒนาข้อมูลใหม่ ในการวางแผนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ และบูรณาการการทำงานร่วมกันกับทุกภาคส่วน

แผนชุมชนบ้านท่าพรุ

กลไกลในสภาผู้นำประชุม ประสานงานเพื่อกำหนดการดำเนินโครงการที่ชุมชนคาดหวังให้ชุมชนน่าอยู่โดยเน้นกระบวนการ นำผลสำเหร็จจากการดำเนินโครงการที่ผ่านมาพัฒนานาต่อให้ชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้

5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

กลุ่มปลูกผัก กลุ่มเลี้ยงสัตว์ กลุ่มทำขนมพื้นบ้าน กลุ่มทำน้ำหมักและปุ๋ยชีวภาพกลุ่มออมทรัพย์ กองทุนสวัสดิการชุมชน

กองทุนสวัสดิการชุมชน กลุ่มการสร้างอาชีพเสริมครัวเรือนในชุมชน

บูรณาการกับกองทุนฌาปนกิจของมัสยิดในชุมชน และผลักดันให้จดทะเบียนกองทุนให้เป็นองค์กรสาธารณะประโยชน์

6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

มัสยิดหมู่ที่5บ้านท่าพรุ

-

-

7. อื่นๆ

-

-

-

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

 

 

 

1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

ครัวเรือนในชุมชนมีการปลูกผักพื้นบ้านปลอดสารพิษใว้กินเองในครัวเรือน ผู้นำในหมู่บ้านเลิกบุหรี่เป็นตัวอย่างให้คนในหมู่บ้าน

ผู้ใหญ่บ้านเลิกบุหรี่เป็นตัวอย่างทำป้ายเขตปลอดบุหรี่ในชุมชนและการนำคำสอนของศาสนาอิสลามทุกวันศุกร์ถึงสิ่งต้องห้ามที่เป็นสิ่งเสพติดและอบายยมุขทุกชนิดว่าเป็นบาปถ้าใครยุ้งเกี่ยวกับยาเสพติด

ผักดันให้เป็นมาตราการทางสังคมเพื่อให้ประชาชนหลีกไกลจากสิ่งเสพติด

2. การบริโภค

ประชาชนมีความรู้ในการเลือกซื่ออาหารมาบริโภค สิ่งที่ปลูกได้ก็จะเชิญชวนกันปลูกในชุมชน และการเลือกซื่ออาหารที่มีเครื่องหมาย ฮาลาล

 

การสื่อสาร การให้ความรู้ การจัดกิจกรรมเพิ่มเติมขยายให้ครอบคลุมทั้งหมู่บ้าน

3. การออกกำลังกาย

กิจกรรมการออกกำลังการสำหรับผู้สูงอายุที่เหมาะสม ทุกเดือน ทั้งที่ รพสต.และในชุมชน

-

-

4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่5บ้านท่าพรุเ นาย อภิศักดิ์ดินแดง เลิกบุหรี่เด็จขาดหลังจากการดำเนินโครงการ

-

จัดกิจกรรมให้ผู้สูงอายุได้มีการพบปะพูดคุย ส่งเสริมอาชีพเสริมให้ครัวเรือนในชุมชน

5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

-

-

-

6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

-

-

-

7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

การดำรงค์ชีวิตของคนบ้านท่าพรุโดยยึดหลักศาสนาอิสลามเป็นแนวปฏิบัติอย่างเคร่งครัด สังคมในชุมชนมีความเป็นพี่เป็นน้องไม่ว่าศาสนาไหนๆมีความช่วยเหลือเกื้อกูลต่อกันในชุมชน

งานบุญ งานบวด งานแต่ง งานชุมชนที่ผ่านมาส่วนใหญ่คนในชุมชนช่วยกัน ไม่ต้องจ้าง

การผลักดันให้ชุมชนจัดทำผังเครือญาต

8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

คนในครอบครัวมีความห่วงใยต่อกันมากขึ้นถึงแม้นคนรุ้นใหม่จะทำงานนอกบ้านแต่ก็กลับมาเยี่ยมบ้านเป็นครั้งคราวโดยเฉพาะผู้สูงอายุ

การรวมกลุ่มในชุมชน

สนับสนุนให้ชุมชนจัดกิจกรรมวันพบญาต

9. อื่นๆ

-

-

-

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

 

 

 

1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

ส่งเสริมให้คนในชุมชนลดปริมาณการใช้สารเคมีในการทำการเกษตร สนับสนุนให้คนในชุมชนใช้ปุ๋ยอินทรีย์ หรือทำปุ๋ยใช้เอง

กลุ่มผลิตปุ๋ยอินทรีย์

หลักดันให้ชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้อย่างน้อยสองเรื่อง

2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

การรวมกลุ่มทำกิจกรรมของหญิงหม้ายในชุมชนเพื่อสร้างอาชีพเสริมเพื่มรายได้ในครัวเรือน

ข้อมูลกลุ่มหญิงหม้ายในชุมชนมีจำนวน48คน

สนับสนุนต่อยอดอาชีพเสริมเพื่มรายได้ให้กับกลุ่มหญิงหม้ายต่อเพื่อให้เกิดการสร้างอาชีพที่สามารถเลี้ยงครอบครัวได้ในชุมชน

3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

การส่งเสริมพัฒนาอาชีพในชุมชนให้มีรายได้

-

การพัฒนาอาชีพในชุมชนให้มั่นคงเพื่อยกระดับให้คนในชุมชนมีรายได้โดยไม่ต้องออกไปทำงานนอกบ้าน

4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

-

-

-

5. อื่นๆ

-

-

-

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

 

 

 

1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

ใช้หลักการของศาสนามาใช้ให้สอดคล้องกับวิถีและแนวปฏิบัติของชุมชน

การขาดละหมาดวันศุกร์สำหรับผู้ชายติดต่อกันสามศุกร์ถือว่าคนผู้นั้นเสียสิทธิในการช่วยเหลือของผู้นำศาสนาในชุมชน

-

2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

-

-

-

3. มีธรรมนูญของชุมชน

-

-

-

4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

-

-

-

5. เกิดกระบวนการชุมชน

 

 

 

1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

การประสานงานการร่วมสร้างชุมชนน่าอยู่ร่วมกับ โรงเรียน ผู้นำศาสนา กศน. พอช. อบต. พช. ธนาคาร ธกส.

มัสยิดหลังใหม่ที่ทางองค์กรทางศาสนาต่างประเทศให้งบสนับสนุนสร้างใหม่ทั้งหลังวงเงิน1,500,000บาท โดยชุมชนระดมทุนสร้างแค่โครงสร้างฐานรากของอาคารเท่านั้น

-

2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

กระบวนการวิเคราะห์ปัญหาและทุนในชุมชนเพื่อนำไปสู่การจัดทำแผนพัฒนาและแก้ไขปัญหาในชุมชน มีการทบทวนติดตามโดยสภาผู้นำและภาคีเครือข่ายทั้งในและนอกชุมชน

ข้อมูลสถานการณ์ในแผนชุมชนที่ผ่านมา

-

3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

การระดมผู้นำ แกนนำในชุมชนมาร่วมกำหนดแนวทางการสร้างชุมชนน่าอยู่โดยการขับเคลื่อนของสภาผู้นำในชุมชน

-

-

4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

กลุ่มทำขนมพื้นบ้านของผู้สูงอายุ กลุ่มออกทรัพและสวัสดิการ

-

-

5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

การรวบรวมปราชญ์และภูมิปัญญาท้องถิ่น

ชุดความรู้การค้นหารากเหง้าความเป็นมาของชุมชนดั้งเดิมบ้านท่าพรุ

-

6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

การจัดทำข้อมูลการใช้ข้อมูลชุมชน การวิเคราะห์ชุมชนเพื่อนำไปสุ่การจัดทำแผนการเขียนโครงการและกิจกรรมโครงการ รู้ทุน รู้ภาคี มีเป้าหมายร่วมกันของคนในชุมชน

ชุดข้อมูลชุมชนในการประกอบการดำเนินโครงการที่ผ่านมา

-

7. อื่นๆ

-

-

-

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

 

 

 

1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

การตื่นตัวที่เกิดจากกระบวนการตั้งแต่เริ่มต้นของการเขียนโครงการตลอดจนเสร็จสิ้นโครงการทำให้ผู้รับผิดชอบโครงการ กรรมการและชุมชนเห็นถึงความสำคัญของคำว่ากระบวนการ และร่วมกันในการรับผิดชอบในการดำเนินโครงการโดยการใช้สภาผู้นำเป็นกลไกลขับเลื่อน

ความมุ่งมั่นของสภาผู้นำและคนในชุมชนในการต่อยอดโครงการในปีที่สอง

-

2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

เกิดภาคีเครือข่ายความร่วมมือของคนในชุมชนและนอกชุมชน

-

-

3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

การใชชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชนแบบพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน

-

-

4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

การลงแขกแลกแรงในการทำกิจกรรมต่างๆในชุมชน

-

-

5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

ชุมชนมีการตัดสินใจบนฐานข้อมูลและสถานการณ์ทุกความคิดเห็นของคนในชุมชนมีค่าทุกคนคือเจ้าของชุมชนมีการกำหนดเป้าหมายปลายทางร่วมกัน

-

-

6. อื่นๆ

-

-

-

7. บทคัดย่อ

 

 

 

1. บทคัดย่อ
  • เกิดทีมสภาผู้นำบ้านท่าพรุ จำนวน 25 คน ประกอบด้วย ผู้สูงอายุ กรรมการหมู่บ้าน แม่บ้าน อสม ผู้พิการและหญิงหม้าย มีการประชุมติดตามประเมินผลโครงการทุกเดือน
  • จากการดำเนินกิจกรรมนี้ทำให้หลายๆครอบครัวสนใจและเข้าร่วมกิจกรรมโดยมีกลุ่มบ้านสะอาดที่เกิดขี้นจริงประมาณ 14 หลังคาเรือนและครัวเรือนนี้ได้ปลูกผักกินเอง ส่วน 18 ครัวเรือนมีการออมและมีการทำบัญชีครัวเรือน
  • ครัวเรือนเห็นความสำคัญในการดูแลบ้านตนเองให้สะอาด มีการปลูกผักกินเอง มีการทำบัญชีครัวเรือนเป็นแบบอย่างให้กับคนในชุมชน จำนวน 10 ครัวเรือน
  • กระบวนการแหล่งเรียนรู้วิถีชุมชน โดยมีสภาผู้นำชุมชนร่วมขับเคลื่อนการทำงานในพื้นที่และยึดมั่นในหลักศาสนาเป็นแนวปฏิบัติอย่างเคร่งครัด มีการระดมผู้นำ แกนนำในชุมชนมาร่วมกำหนดแนวทางการสร้างชุมชนน่าอยู่ภายใต้การวิเคราะห์ปัญหาและทุนในชุมชนเพื่อนำไปสู่การจัดทำแผนพัฒนาและแก้ไขปัญหาในชุมชนประสานการทำงานกับภาคีเครือข่าย ใช้ข้อมูลที่มีอยู่ และพัฒนาข้อมูลใหม่ ในการวางแผนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ และบูรณาการการทำงานร่วมกันกับทุกภาคส่วนมีการจัดทำข้อมูลการใช้ข้อมูลชุมชนรู้ทุน รู้ภาคี มีเป้าหมายร่วมกันการรวบรวมปราชญ์และภูมิปัญญาท้องถิ่นมีการทบทวนติดตามโดยสภาผู้นำและภาคีเครือข่ายทั้งในและนอกชุมชนทำให้เกิดกิจกรรมอย่างเป็นรูปธรรม อาทิ เช่น คือผู้นำต้นแบบที่สามารถเลิกบุหรี่ได้มีการจดบันทึกบัญชีครัวเรือนในกลุ่มแกนนำอย่างต่อเนื่อง เห็นการลดรายจ่าย มีรายได้ และนำข้อมูลมาปรับใช้เพื่อการรักษาเศรษฐกิจในระดับครัวเรือนได้เป็นอย่างดี มีการจัดตั้งกองทุนสวัดิการและการออมให้เกิดขึ้นได้ในชุมชน และกลุ่มเป้าหมายหลัก คือ ผู้สูงอายุมีความรู้สึกไม่ถูกทอดทิ้ง กลุ่มสตรีที่มีอาชีพเสริม มีคุณค่าในตัวตน และมีการปลูกผักปลอดสารพิษกินเองในครัวเรือน
  • จากการทำงานจะมีการขยายผลการสร้างชุมชนน่าอยู่ พัฒนาให้มีแหล่งเรียนรู้เพื่มขึ้นส่งเสริมกองทุนสวัสดิการชุมชน กลุ่มการสร้างอาชีพเสริมครัวเรือนในชุมชนให้มีการดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป
  • เกิดแกนนำด้านการสร้างเสริมสุขภาพ จำนวน 5 คน ในประเด็น เศรษฐกิจพอเพียง สร้างเสริมอาชีพ สร้างเสริมคุณค่าผู้สูงอายุเป็นสุข สร้างเสริมสุขภาพในชุมชน และการดูแลระบบสุขภาพ
** สรุปภาพรวมโครงการ/รายละเอียด จะนำไปใส่ในบทคัดย่อของรายงาน ส.3